28 Οκτωβρίου 2018

Η άγνωστη εποποιία του Βασιλικού Ναυτικού την περίοδο 1940-1945

Η μάχη της Ελλάδας το 1940-41 κατά των απρόκλητων ιταλικών αρχικά επιθέσεων αργότερα δε και των γερμανικών, διήρκεσε συνολικά 216 ημέρες. Αυτό προκάλεσε παγκόσμια κατάπληξη και αιτία πολλαπλού γενικευμένου θαυμασμού και εγκωμίων. 

Η, τότε, φτωχή Ελλάδα, με επαρκή υλική και ηθική προπαρασκευή, σύμπνοια, αυτοθυσία, αλλά και ικανή Πολιτική, Πνευματική, Θρησκευτική και Στρατιωτική Ηγεσία, κατενίκησε την κατά πολύ μεγαλύτερη και πανίσχυρη Ιταλία, αγωνιζόμενη μόνη επί 160 ημέρες. 

Ακολούθως, όταν της επιτέθηκε και η Γερμανία, συνέχισε μαχόμενη με τη βοήθεια μικρών αγγλικών δυνάμεων στην ηπειρωτική χώρα, ενώ τις τελευταίες 11 ημέρες συμπολέμησε με στρατεύματα της αγγλικής Κοινοπολιτείας στην άμυνα της Κρήτης, η οποία κάμφθηκε 56 ημέρες μετά και τη πρώτη γερμανική επίθεση στα βόρεια σύνορά μας.

Στην Πολιτική του Διαθήκη, αλλά και στην περίφημη Γερμανίδα φωτογράφο και κινηματογραφίστρια Λένι Ρίφενσταλ, όπως αναφέρει η ίδια στα απομνημονεύματά της, ο Χίτλερ είχε δηλώσει:

«Η είσοδος της Ιταλίας στον πόλεμο αποδείχτηκε καταστροφική γιά μας. Άν οι Ιταλοί δεν είχαν επιτεθεί στην Ελλάδα και δεν χρειάζονταν τη βοήθειά μας, ο πόλεμος θα είχε πάρει διαφορετική τροπή. Θα είχαμε προλάβει να κατακτήσουμε το Λένινγκραντ και τη Μόσχα πριν μας πιάσει το ρωσικό ψύχος».

Σε λόγο του στο Ραϊχσταγκ την 4-5-41, που διασώζεται ηχογραφημένος στα αρχεία της ΕΡΑ, ο Χίτλερ είπε:

«Η ιστορική δικαιοσύνη με υποχρεώνει να διαπιστώσω ότι από όλους τους αντιπάλους που αντιμετωπίσαμε, ο Έλληνας στρατιώτης πολέμησε με ύψιστο ηρωισμό και αυτοθυσία και συνθηκολόγησε μόνο όταν η εξακολούθηση της αντιστάσεως δεν ήταν δυνατή και δεν είχε κανένα νόημα. Ο Ελληνικός λαός αγωνίστηκε τόσο γενναία, ώστε και αυτοί οι εχθροί του δεν μπορούν να αρνηθούν την προς αυτόν εκτίμηση. Εξ όλων των αντιπάλων που μας αντιμετώπισαν, μόνον ο Έλληνας στρατιώτης πολέμησε με παράτολμο θάρρος και ύψιστη περιφρόνηση προς το θάνατο». 

Όλες οι αξιόμαχες μονάδες του Βασιλικού Ναυτικού, οι οποίες είχαν απομείνει, μετά την επτάμηνη σκληρή μάχη της Ελλάδας, δεν παραδόθηκαν, αλλά έπλευσαν στη Μέση Ανατολή, γιά να συνεχίσουν μαχόμενες μέχρι το 1945 στο πλευρό των Συμμάχων.

Ήταν μία σύσσωμη αποδημία Στόλου σύμμαχης Χώρας, την οποία κατέλαβε ο Άξονας. Όλα τα αξιόμαχα πολεμικά μας πλοία δεν υπέστειλαν τις Σημαίες. Τάχθηκαν στο πλευρό των ελευθέρων Συμμάχων και συνέχισαν να πολεμούν μαζί τους σε όλες τις θάλασσες, όχι μόνο στη διάρκεια της κατοχής της πατρίδας μας, αλλά και μέχρι τη νικηφόρα λήξη του Β΄ΠΠ.

Δείτε βίντεο με αποσπάσματα από ντοκιμαντέρ με την άγνωστη εποποιία του Βασιλικού Ναυτικού την περίοδο 1940-1945.


πηγή

15 Οκτωβρίου 2018

Ποια ήταν τα Μαύρα Καράβια που ήταν ο φόβος των Οθωμανών στο Αιγαίο

Η τεχνογνωσία που είχαν αποκτήσει επί αιώνες οι πειρατές στην θάλασσα στάθηκε πολύτιμος βοηθός πριν και κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1821. Είχαν πολεμική εμπειρία στη θάλασσα και εξοπλισμένα καράβια, τα οποία εύκολα μπορούσαν να τα μετατρέψουν σε πολεμικά. Με αυτόν τον τρόπο συνέβαλαν αποφασιστικά στον αγώνα. Όμως και αρκετοί από τους οπλαρχηγούς προϋπήρξαν πειρατές. 

Ανάμεσα τους ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, αλλά και πολλοί Μανιάτες, όπως οι Μαυρομιχαλαίοι και οι Μαντούβαλοι, εκπαιδεύτηκαν ως πειρατές, πριν να αφοσιωθούν στον απελευθερωτικό αγώνα. Ήταν από τις μεγαλύτερες πειρατικές οικογένειες της Μάνης.

Οι Μαντούβαλοι μάλιστα είχαν στήσει τελωνείο στο Ακρωτήριο Ταίναρο και έπαιρναν φόρο απ΄ όποιο πλοίο περνούσε. Η δραστηριότητα αυτή τους έφερε σε ρήξη με τους Μαυρομιχάληδες. Αλλά και οι Μαυρομιχαλαίοι, πέρα από την πειρατεία πουλούσαν προστασία στα διερχόμενα πλοία από πειρατικές επιδρομές, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση των συμπατριωτών τους πειρατών. Έτσι αναγκάστηκαν να σταματήσουν.

Γενικά οι πειρατές από τη Μάνη σε συνεργασία με τους Μαλτέζους πουλούσαν διαβατήρια προστασίας σε καπετάνιους των διερχόμενων πλοίων, ώστε να μπορούν να πλέουν ανενόχλητα στο Αιγαίο.

Με το ξέσπασμα της Επανάστασης, πολλοί πειρατές έθεσαν τα καράβια τους στις υπηρεσίες του απελευθερωτικού αγώνα. Αργότερα ο Ιωάννης Καποδίστριας με νόμο απαγορεύει την πειρατεία, η οποία περιορίζεται πλέον σε μεμονωμένα περιστατικά. Το 1860 καταγράφεται το τελευταίο.

Τα μαύρα καράβια

Τα μαύρα καράβια εμφανίστηκαν στα νερά του Αιγαίου το 1807. Πρόκειται για ένα στολίσκο πειρατικών σκαφών που συγκρότησαν πρώην αρματολοί. Με έδρα τις Βόρειες Σποράδες λεηλατούσαν τα πλοία που είχαν σηκώσει τουρκική σημαία.

Κατά τη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης, αρματολοί από τον Όλυμπο, όταν απέτυχε η προσπάθεια τους να καταλάβουν την Βόρεια Θεσσαλία και το Πήλιο, κατέφυγαν στις Σποράδες. Συγκεκριμένα στη Σκύρο, στη Σκιάθο και στη Σκόπελο. Από εκεί ανέπτυξαν πάλι πειρατική δραστηριότητα. Χτυπούσαν, λεηλατούσαν και έγιναν ο φόβος και ο τρόμος των Τούρκων στο Αιγαίο.

Αρχηγοί του Μαύρου Στόλου ήταν ο Γιάννης Σταθάς και ο Νικοτσάρας. Ονομάστηκαν μαύρα καράβια γιατί σκαριά και πανιά ήταν βαμμένα μαύρα, ενώ και οι ναύτες φορούσαν μόνο μαύρα ρούχα. Ήταν περίπου 70 σκαριά, τα οποία είχαν ονόματα του τόπου καταγωγής του καπετάνιου τους: Όλυμπος, Κίσσαβος, Νάουσα, Κασσάνδρα, Λιτόχωρο.

Είναι τα πρώτα πλοία που πριν από την επανάσταση υψώνουν ελληνική σημαία, μπλε φόντο με άσπρο σταυρό στο κέντρο.

Τα μαύρα καράβια έγιναν ο φόβος και ο τρόμος των Τούρκων στο Αιγαίο. Η δράση τους εξόργισε την Υψηλή Πύλη, η οποία αποφάσισε να τους αντιμετωπίσει, στέλνοντας μεγάλη ναυτική δύναμη εναντίον τους. Οι Έλληνες ζήτησαν τη συνδρομή της αγγλικής φρεγάτας Sea Horse και του κυβερνήτη της Τζον Στιουάρτ, ο οποίος δέχτηκε πρόθυμα να βοηθήσει.

Μετά από διήμερη ναυμαχία τα τουρκικά πλοία ηττήθηκαν και τράπηκαν σε φυγή, παραδίδοντας μάλιστα την επικεφαλής φρεγάτα τους στους Έλληνες. Αφού δεν κατάφεραν να τους αντιμετωπίσουν στη μάχη, οι Τούρκοι αποφάσισαν να δώσουν αμνηστία στους πειρατές. Οι αρματολοί χωρίστηκαν και μέσα σε τρία χρόνια οι περισσότεροι εξοντώθηκαν από τον Αλή Πασά.

mixanitouxronou
το είδα ΕΔΩ

28 Σεπτεμβρίου 2018

Τρεις ασκήσεις με απόλυτη επιτυχία για το Πολεμικό Ναυτικό

Το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού (ΓΕΝ) ανακοίνωσε ότι από την Δευτέρα 24 έως την Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου 2018 διεξήχθησαν οι προγραμματισμένες εθνικές τεχνικές ασκήσεις «ΑΣΤΡΑΠΗ 5/18», «ΟΡΜΗ 4/18», «ΒΡΟΝΤΗ 3/18».



Η άσκηση διεξήχθη στην ευρύτερη περιοχή του Σαρωνικού κόλπου και Μυρτώου Πελάγους, με τη συμμετοχή φρεγατών, πυραυλακάτων, κανονιοφόρων, υποβρυχίων, πλοίου γενικής υποστήριξης, ελικοπτέρων του Πολεμικού Ναυτικού και αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας. 



Οι εν λόγω ασκήσεις πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του ετήσιου προγράμματος Επιχειρησιακής Εκπαίδευσης μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού με σκοπό τη διατήρηση και ενίσχυση της επιχειρησιακής και μαχητικής ετοιμότητας και ικανότητας των συμμετεχόντων.

πηγή

10 Σεπτεμβρίου 2018

Οι δυσκολίες της ακτοπλοΐας στη Νότια Κρήτη και η ναυτοσύνη των Ελλήνων. (βίντεο)

από τον χρήστη George Stavroulakis 

Ο Καπετάνιος του Σαμαριά μετά από αποτυχημένη απόπειρα προσέγγισης της προβλήτας στο λιμάνι της Αγίας Ρούμελης παίρνει την απόφαση για αποβίβαση - επιβίβαση από την παραλία με ανέμους να πνέουν από τα Νότιο Δυτικά καθιστώντας την διαδικασία και στις 2 περιπτώσεις ακόμα πιο δύσκολη.

29 Αυγούστου 2018

10 Ιουνίου 2018

Πλόες Τριήρους «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» 2018 για το κοινό

Το Πολεμικό Ναυτικό είναι έτοιμο να υποδεχτεί για τρίτη συνεχή χρονιά άντρες και γυναίκες 15-75 χρονών από όλη την Ελλάδα για 9 προγραμματισμένους πλόες τον Ιούνιο, Ιούλιο και Σεπτέμβριο του 2018. Δηλώστε συμμετοχή για να ταξιδέψετε στον χρόνο και να νιώσετε την συγκίνηση της κωπηλασίας μιας αρχαίας Τριήρους στα νερά του Σαρωνικού.

Οι καθορισμένες ημερομηνίες για τους πλόες της Τριήρους «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» είναι οι παρακάτω:

Κυριακή 24 Ιουνίου 2018 : 10:00-12:00
Τετάρτη 27 Ιουνίου 2018 : 17:00-19:00
Κυριακή 08 Ιουλίου 2018 : 10:00-12:00
Τετάρτη 11 Ιουλίου 2018 : 17:00-19:00
Κυριακή 15 Ιουλίου 2018 : 10:00-12:00
Τετάρτη 18 Ιουλίου 2018 : 17:00-19:00
Κυριακή 09 Σεπτεμβρίου 2018 : 10:00-12:00
Τετάρτη 12 Σεπτεμβρίου 2018 : 17:00-19:00
Κυριακή 16 Σεπτεμβρίου 2018 : 10:00-12:00


Η διαδικασία των κρατήσεων ορίζεται ως εξής:
Τηλεφωνική κράτηση στο 6940 471218 από Δευτέρα εως Παρασκευή 09:00-13:00 για καταγραφή στοιχείων κωπηλατών.


Οι κρατήσεις θα ξεκινήσουν την Δευτέρα 04 Ιουνίου 2018.
Συμπλήρωση «φόρμας» μετά από την τηλεφωνική κράτηση ΕΔΩ.


Απαντητικό email από το γραφείο Τριήρους «ΟΛΥΜΠΙΑΣ»,όπου θα επισυνάπτονται Υπεύθυνη Δήλωση, Οδηγίες Ασφαλείας και ο Aριθμός κράτησης του κάθε κωπηλάτη. 

Την καθορισμένη ημέρα του πλου θα προσκομίζεται συμπληρωμένη και υπογεγραμμένη από τον κάθε κωπηλάτη η Υπεύθυνη Δήλωση, και θα παραδίδεται πριν την επιβίβαση.

Σε κάθε πλού έχει οριστεί ο αριθμός των τριάντα (30) επιβατών που θα μπορούν να επιβιβαστούν χωρίς να κωπηλατούν.

Για κάλυψη των αναγκών συντηρήσεως της Τριήρους «ΟΛΥΜΠΙΑΣ», το εισιτήριο για κάθε κωπηλάτη ορίζεται στα τρία (3) ευρώ, χωρίς ειδικές κατηγορίες.

πηγή

9 Ιουνίου 2018

Αλλαγές στο σύστημα εισαγωγής στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού

Δημοσιεύτηκε η ΚΥΑ με τίτλο «Κύρωση Κανονισμού εισαγωγής σπουδαστών/ριών στις ΑΕΝ για το ακαδημαϊκό έτος 2018-2019». Μετά από πρωτοβουλία του Υπουργού Ναυτιλίας Παναγιώτη Κουρουμπλή, σε συνεργασία και σε συμφωνία με το Υπουργείο Παιδείας, την ΕΕΕ, το ΝΕΕ, την ΠΝΟ, τον ΣΕΕΝ και την Πανελλήνια Ένωση Εκπαιδευτικών Δημόσιας Ναυτικής Εκπαίδευσης, η εν λόγω ΚΥΑ επιφέρει τρεις αλλαγές, οι οποίες ανταποκρίνονται στα αιτήματα των προαναφερθέντων φορέων. 

1. Για το Εκπαιδευτικό Έτος 2018- 2019 το 75% των εισαγομένων θα είναι με Πανελλήνιες εξετάσεις και το 25% θα είναι με μοριοδότηση. 

2. Για το ίδιο Εκπαιδευτικό Έτος αυξάνεται από 8% σε 13% το ποσοστό των αποφοίτων ΕΠΑΛ Ναυτικού Τομέα και ΤΕΕ Ναυτικού και Ναυτιλιακού Τομέα που θα εισάγεται με μοριοδότηση στις ΑΕΝ. 

3. Από το Εκπαιδευτικό Έτος 2019-2020 η εισαγωγή στις ΑΕΝ θα πραγματοποιείται μόνο μέσω του συστήματος των πανελληνίων εξετάσεων του Υπουργείου Παιδείας. 

Από τους εισαγόμενους ποσοστό 15% θα προέρχεται αποκλειστικά και μόνο από ΕΠΑΛ Ναυτικού Τομέα και ΤΕΕ Ναυτικού και Ναυτιλιακού Τομέα, ειδικότητας Πλοιάρχου η Μηχανικού. 

πηγή

1 Ιουνίου 2018

Επισκέψιμα στις 8 Ιουνίου τα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού: Όλο το πρόγραμμα των εκδηλώσεων

Τα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού θα μπορούν να επισκεφθούν μικροί και μεγάλοι σε αρκετές πόλεις και νησιά του Αιγαίου την Παρασκευή 8 Ιουνίου μετά την ολοκλήρωση της Άσκησης “Καταιγίς 2018” 

Η πλήρης ανακοίνωση του Πολεμικού Ναυτικού 

Από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού ανακοινώνεται ότι την Παρασκευή 08 Ιουνίου 2018, μετά την ολοκλήρωση της άσκησης «ΚΑΤΑΙΓΙΣ 2018», πλοία του Πολεμικού Ναυτικού πρόκειται να καταπλεύσουν στους κάτωθι λιμένες του Αιγαίου Πελάγους, με σκοπό να συμμετάσχουν σε εκδηλώσεις, που διοργανώνονται υπό το συντονισμό του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, με τον τίτλο «Μέγα το της Θαλάσσης Κράτος» και να δοθεί η ευκαιρία στο κοινό να τα επισκεφθεί: 

Αγίου Ευστρατίου 
Αλεξανδρούπολης 
Αμοργού 
Βόλου 
Θάσου 
Θεσσαλονίκης 
Ικαρίας 
Καβάλας 
Καλύμνου 
Λέσβου 
Λήμνου 
Μεγίστης 
Οινουσσών 
Ρόδου 
Σαμοθράκης 
Σάμου 
Σκοπέλου 
Φούρνων 
Χίου 
Ψαρών 

Κεντρική Νήσος των εκδηλώσεων έχει καθοριστεί η ν. Ψαρά, όπου, την Τρίτη 05 Ιουνίου 2018, θα πραγματοποιηθούν ιδιαίτερες εκδηλώσεις, παρουσία της Πολιτικής και Στρατιωτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ). 

Στο επίκεντρο των εκδηλώσεων θα είναι η απόδοση τιμών στους Ναυάρχους Κωνσταντίνο Κανάρη, Ανδρέα Μιαούλη και Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα, στο πρόσωπο των οποίων αναγνωρίζεται και τιμάται η προσφορά όλων των επώνυμων και ανώνυμων ηρωικών Ναυμάχων του κατά θάλασσα αγώνα, διαχρονικά. Για το λόγο αυτό θα μεταφερθούν με πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού, στη ν. Ψαρά, η καρδιά του Κωνσταντίνου Κανάρη από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, η καρδιά του Ανδρέα Μιαούλη από τη ν. Ύδρα και τα οστά της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας από τη ν. Σπέτσες. 

Οι εκδηλώσεις «Μέγα το της Θαλάσσης Κράτος» θα ολοκληρωθούν τη Δευτέρα 11 Ιουνίου 2018 με την επιθεώρηση του Στόλου εν πλω, από την Α.Ε. Πρόεδρο της Δημοκρατίας, στο Σαρωνικό Κόλπο. 

Με την πραγματοποίηση των εν λόγω εκδηλώσεων, αναδεικνύονται και ενισχύονται οι άρρηκτοι δεσμοί του Ελληνικού λαού με τη θάλασσα και το Πολεμικό Ναυτικό, που αποτελεί βασικό παράγοντα της Εθνικής μας ισχύος, θεματοφύλακα των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, και προασπιστή της εδαφικής μας ακεραιότητας. Παράλληλα δε, προβάλλεται η πλούσια Ναυτική Παράδοση και η Ναυτική Ιστορία της Ελλάδας. 

ΥΠΕΘΑ/ΓΕΝ 
Αθήνα, Ελλάδα 

Πηγή

19 Απριλίου 2018

Πάνω από 43 εκατομμύρια κόρους ο Ελληνικός εμπορικός στόλος: Αυξήθηκε φέτος κατά 0,7%

Αύξηση 0,7% σημείωσε η δύναμη του ελληνικού εμπορικού στόλου (πλοία 100 κόρων και άνω) τον Φεβρουάριο εφέτος σε σύγκριση με την αντίστοιχη δύναμη του Φεβρουαρίου 2017, έναντι μείωσης 0,2% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση το 2017 προς το 2016, και πλέον αριθμεί 1.855 πλοία. 

Σύμφωνα επίσης με την ΕΛΣΤΑΤ, η ολική χωρητικότητα του ελληνικού εμπορικού στόλου (πλοία 100 κόρων και άνω) ανήλθε σε 43.958.815 κόρους τον Φεβρουάριο εφέτος και παρουσίασε μείωση 2,4% σε σύγκριση με την αντίστοιχη χωρητικότητα του Φεβρουαρίου 2017, έναντι αύξησης 0,8% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση το 2017 προς το 2016. 

ΑΠΕ-ΜΠΕ 
πηγή

23 Μαρτίου 2018

Εορτασμός Εθνικής Επετείου 25ης Μαρτίου 1821- Επίσκεψη Κοινού σε Πολεμικά Πλοία στον Πειραιά

Από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού ανακοινώνεται ότι από την Παρασκευή 23 έως την Κυριακή 25 Μαρτίου 2018, στο πλαίσιο του εορτασμού της Εθνικής Επετείου της 25ης Μαρτίου 1821, η φρεγάτα ΣΠΕΤΣΑΙ, η πυραυλάκατος ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΣ και το υποβρύχιο ΩΚΕΑΝΟΣ θα καταπλεύσουν στον λιμένα του Πειραιά, όπου θα παραβάλουν στα κρηπιδώματα 11 και 12 (Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ), προκειμένου να δοθεί η ευκαιρία στο κοινό να τα επισκεφθεί.

Οι ώρες του επισκεπτηρίου έχουν ως ακολούθως: 

Παρασκευή 23 Μαρτίου 2018, από 15:00 έως 19:00. 
Σάββατο 24 Μαρτίου 2018, από 09:00 έως 19:00. 
Κυριακή 25 Μαρτίου 2018, από 09:00 έως 19:00 

πηγή

17 Ιανουαρίου 2018

Το νεοελληνικό ακρόπρωρο

Του καθηγητή Πέτρου Θέμελη 

Το νεοελληνικό ακρόπρωρο είναι παρακλάδι του ευρωπαϊκού. Εμφανίζεται αυτήν ακριβώς την περίοδο της μετάβασης από τον 18ο στον 19ο αιώνα, κι είναι γέννημα του νέου πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού κλίματος. Ο πρώτος υπολογίσιμος ελληνικός εμπορικός στόλος εμφανίζεται γύρω στα 1740/50 στο Μεσολόγγι και το Γαλαξίδι, δηλαδή στις δυτικές ακτές της Ελλάδας, όπου υπήρχε και αφθονότερη ξυλεία για το χτίσιμο ντόπιων καραβιών.

Το Μεσολόγγι ανήκε στον εμπορικό κόσμο της Ηπείρου (με κέντρο τα Γιάννενα), ενώ το Γαλαξίδι σε αυτόν του Μοριά με κέντρο την Πάτρα – εμφανίζονται μάλιστα και ανταγωνιστικές τάσεις ανάμεσά τους μετά το 1760.

Ο Μέγας Κύρης της Μάλτας αναγνώρισε τα πλοία των Ελλήνων Οθωμανών πολιτών ως χριστιανικά και δέχτηκε να τα προστατεύει. Ετσι οι Έλληνες ραγιάδες αποκτούν γύρω στο 1740 ευνοϊκές συνθήκες ναυσιπλοΐας έξω από τις οθωμανικές θάλασσες. Σε κατάλογο πλοίων από το Μεσολόγγι του 1764 αναφέρεται ότι σαράντα εννέα πλοία σε σύνολο εβδομήντα πέντε είχαν ναυπηγηθεί στη λιμνοθάλασσα.

Στο Αιγαίο η Χίος και η Λέσβος είναι ήδη μεγάλα κέντρα, ενώ γρήγορα παίρνουν επάνω τους όλα τα νησιά, όπως η Μήλος, η Κίμωλος, η Μύκονος, τα Ψαρά, η Υδρα, οι Σπέτσες. Το 1757 ναυπηγήθηκε στο Σοφικό το πρώτο “αμφοτερόπρυμνο” μπρίκι του Υδραίου Α. Κοκκίνη, χωρητικότητας 250 τόνων.

ΟΙ ΧΡΥΣΕΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

Ευνοϊκότερες συνθήκες για την ανάπτυξη της Eλληνικής ναυτιλίας στο Αιγαίο δημιουργήθηκαν στη διάρκεια του ρωσοτουρκικού πολέμου (1768-1774) και μετά τις συνθήκες του Κιουτσούκ Καϊναρτζή το 1774 και του Ιασίου το 1792. Οι σημαντικότερες πάντως ναυτικές δυνάμεις στα τέλη του 18ου αιώνα ήταν η Ύδρα, οι Σπέτσες και τα Ψαρά. Το 1771 η Υδρα είχε ήδη 50 μεγάλα υδρέικα ιστιοφόρα και το 1780 περισσότερα από εκατό μεγάλα ιστιοφόρα, που πρέπει να αγοράστηκαν στη Δύση ή να ναυπηγήθηκαν εκεί για λογαριασμό των Υδραίων. Το 1787 ο Κυριάκος Μπρούσκος ή Πεσλήκης σκάρωσε στο Φιούμε μια καραβοσαΐτα (μπρίκι), που στάθηκε, όπως παραδίδεται, υπόδειγμα για να ναυπηγηθούν παρόμοια στην Ύδρα και τα άλλα νησιά” γράφει ο Ανδρέας Τζαμτζής.

Καράβια, λοιπόν, που αγοράστηκαν στη Βενετία και την Βρετανία ή ναυπηγήθηκαν εξαρχής για λογαριασμό Ελλήνων σε δυτικά καρνάγια στάθηκαν πρότυπα για το πρώτο μεγάλο μας καράβι. Ετσι, η τρίστηλη πολάκα «Πλειάς» 254 τόνων, του Σπετσιώτη Κοσμά Γκίνη, που ναυπηγήθηκε στη Νάπολη το 1792/3, στάθηκε πρότυπο για το χτίσιμο ντόπιων καραβιών. Ακολουθούν το «Λύμπερης» του Μέξη, το «Ζαχαρίας» του Π. Μπόταση, το «Σκαρδάμυλα» του I. Κλείσα, το «Μπακίρης» του Χατζή-Ανδρέου. Πρώτος Σπετσιώτης ναυπηγός αναφέρεται το 1773 ο Μιχελής από τη Μήλο. Στην Κάσο δουλεύει ο καραβομαραγκός Γιώργος Καντερτζόγλου. Γύρω στα 1792, οι Σπέτσες απέκτησαν το πρώτο μεγάλο τους καράβι, χωρητικότητας 254 τόνων, και λίγο αργότερα, το 1794 τα Ψαρά πλοίο 150 τόνων.

Καρνάγια για εμπορικά καράβια εκτός από την Υδρα, τις Σπέτσες, τα Ψαρά και την Κάσο, υπήρχαν ακόμη στο Γαλαξίδι, την Πάργα, τη Ζαγορά, το Τρίκερι, τη Σκιάθο, την Κύμη. Μικροκαρνάγια υπήρχαν σε πολλά νησιά και λιμάνια της κυρίως Ελλάδας και της Μικράς Ασίας.

ΠΕΡΙΖΗΤΗΤΟΙ ΚΑΡΑΒΟΜΑΡΑΓΚΟΙ

Στα Ψαρά, και μετά την καταστροφή τους και στην Ανδρο, δούλεψε ο Μαστρο-Σταμάτης Καφουδάκης από τη Χίο κι ο γιος του Μαστρο-Γιάννης, καθώς και ο εγγονός του Σταμάτης που ανέλαβε αργότερα αρχιναυπηγός στη Σύρα.

Οι καλοί πρωτομαΐστορες καραβομαραγκοί ήταν περιζήτητοι, όπως ο Υδραίος Μαστρο-Θοδωρής. Ο «Αρης» του Μιαούλη ναυπηγήθηκε το 1801 στη Βενετία, με σχέδια όμως και επιστασία ενός άλλου περίφημου Υδραίου καραβομαραγκού του Μαστρο-Γιώργη, γιου του Μαστρο-Αναγνώστη, όπως και δύο ακόμη καράβια των Υδραίων Γεωργίου Κιβωτού και Δημήτριου Δρίτσα. Ο ίδιος πρέπει να σκάλισε και το θαυμάσιο, γνήσια νεοελληνικό, λαϊκό ακρόπρωρο με την προτομή του κρανοφόρου θεού του πολέμου: από τα παλαιότερα νεοελληνικά ακρόπρωρα που μας σώζονται, στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Αθήνας (βλ. εικόνα).

Ο ΜΕΓΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΝΕΟΕΛΛΗΝΑΣ ΗΡΩΑΣ

Στο γνήσια ελληνικό και πηγαίο αυτό ξυλόγλυπτο, έργο του Μαστρογιώργη του Υδραίου, σμίγουν ο Μεγαλέξανδρος του νεοελληνικού θρύλου με τον «ήρωα» του Αγώνα, τον εκπρόσωπο της νεοελληνικής λεβεντιάς με την αγνή και αγέρωχη έκφραση και το παχύ μουστάκι.

Η γνωστή από την “Χάρτα” του Ρήγα Βελεστινλή μορφή του νεαρού Μεγαλέξανδρου ,που κυκλοφόρησε στη Βιέννη το 1797, μεταφέρεται στο ακρόπρωρο. Ο Ρήγας αντιγράφει με ελαφρές παραλλαγές το κεφάλι του Μεγάλου Αλεξάνδρου από χαλκογραφία, έργο του χαράκτη Salomon Kleiner (1703-1761) που εκδόθηκε στη Βιέννη το 1749. Ο Μέγας Αλέξανδρος υψώνεται σε σύμβολο της απελευθέρωσης των Ελλήνων από τον τουρκικό ζυγό. Από τον αρχαίο θεό του πολέμου Αρη στο ακρόπρωρο μόνο το όνομα έμεινε.

Ωστόσο ο Αρης, ο Μεγαλέξανδρος, ο Νεοέλληνας αγωνιστής συνδέονται και επενεργούν συνειδητά ή ασυνείδητα ως μια ενότητα και συμβολίζουν τη συνέχεια του Ελληνισμού από την αρχαιότητα ως τα χρόνια του Αγώνα.
 
Κατά την τριακονταετία πριν από την Επανάσταση του 21 είναι πολύ αγαπητή μια πεζή διασκευή της βυζαντινής «Φυλλάδα του Μέγα Αλέξανδρου», και αυτή αποτελεί έμμετρη διασκευή του ψευδοκαλλισθένειου μυθιστορήματος «Βίος Αλεξάνδρου του Μακεδόνος» των πρώτων μεταχριστιανικών αιώνων, σε απλή μικτή γλώσσα, που τυπώθηκε πολλές φορές στη Βενετία. Είναι γνωστό ως «Φυλλάδα του Μέγα Αλέξανδρου», γιατί τυπώνεται σε φτηνές, πρόστυχες φυλλάδες, που τις πουλούσαν πλανόδιοι πραματευτάδες σε όλα τα χωριά της Ελλάδας και της Ανατολής. Ο μύθος του Μεγαλέξανδρου εξυπηρετούσε εθνικούς σκοπούς, σχετίζεται με το ξύπνημα της ελληνικής συνείδησης αυτήν ακριβώς την εποχή, που αποζητά σύνδεση με την αρχαία Ελλάδα. Ενδεικτικό του ίδιου φαινομένου είναι και το γεγονός ότι νεογέννητα βαφτίζονται με αρχαία ελληνικά ονόματα (ανάμεσα σε αυτά είναι και το Αλέξανδρος), ιδιαίτερα σε περιοχές της Μικράς Ασίας και του Δούναβη. Ο Ρήγας τυπώνοντας την εικόνα του Μεγαλέξανδρου της Φυλλάδας «προς χάριν Ελλήνων και Φιλελλήνων» το 1797 επεδίωκε συγκεκριμένους εθνικούς στόχους. Ο πυρπολητής Κανάρης διάβαζε γοητευμένος στα παιδικά του χρόνια τη Φυλλάδα, όπως μας διηγείται ο ίδιος, καθισμένος στα βράχια του νησιού του.

Εκτός από τον «Αρη» και ο «Αχιλλέας» του Ανδρέα Μιαούλη, μια πολυτελής κορβέτα, ναυπηγήθηκε στη Βενετία το 1803. Μπρίκια 250-300 τόνων, ονομαστά της εποχής ήταν ο «Αρης» του Τσαμαδού, ο «Αχιλλεύς» του Βούλγαρη, ο «Λεωνίδας» του Τομπάζη. Και η επανάληψη των αρχαίων ελληνικών ονομάτων δείχνει τη συνειδητή στροφή στην αρχαιότητα.

ΑΚΜΗ ΚΑΙ ΚΡΙΣΗ 

Προς τα τέλη του 18ου αιώνα η ελληνική εμπορική ναυτιλία βρίσκεται σε πραγματική άνθηση, που συνεχίζεται ως και την πρώτη δεκαετία του 19ου. Το δυτικοευρωπαϊκό μονοπώλιο εκτοπίζεται. Η Γαλλική Επανάσταση αποτελεί ορόσημο για τη θεαματική ανάπτυξη του ελληνικού ναυτικού εμπορίου, που ευνοείται και από τη γαλλο-αγγλική διαμάχη για τον έλεγχο της Μεσογείου. Αποτέλεσμα των γαλλο-αγγλικών πολέμων του τέλους του 18ου και των αρχών του 19ου αιώνα ήταν η απομάκρυνση του γαλλικού εμπορίου από την ανατολική Μεσόγειο. Ενα ρωσικό ιστιοφόρο που εικονίζεται σε λιθογραφία του 1770 (Γεννάδειος Βιβλιοθήκη) στο λιμάνι της Κορώνης φέρει ένα θαυμάσιο ακρόπρωρο σε μορφή γυμνής γυναίκας τολμηρά κινημένης. Αποτελεί και αυτό δείγμα του κλασικιστικού ακρόπρωρου, που κυριαρχεί στο χώρο της Ευρώπης την εποχή αυτή.

Η πρώτη περίοδος ακμής της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας συνεχίζεται ως και την πρώτη δεκαετία του 19ου αιώνα. Το 1794 ο υδραίος καπετάν Δημήτρης Χρισόφιλος ταξίδεψε ως τη Μαρτινίκα και τη Νέα Ορλεάνη. Το 1800 ο Δήμας Σαρκώσης έκανε τρία ταξίδια στην Κεντρική και τη Νότια Αμερική.

Ωστόσο από το 1813 άρχισε να παρουσιάζεται οικονομική κρίση στον ναυτιλιακό τομέα, που κορυφώνεται τις παραμονές της Επανάστασης. Επακόλουθα της κρίσης ήταν η πτώση της τιμής των σιτηρών, το τέλος των Ναπολεόντειων πολέμων, ο ανταγωνισμός των Δυτικοευρωπαίων εμπόρων που ξαναγυρίζουν στη Μεσόγειο, η εμφάνιση του αμερικάνικου βάμβακα στην ευρωπαϊκή αγορά, η ακμή της Τεργέστης και άλλα.

Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι η οικονομική αυτή κρίση όξυνε την εσωτερική κοινωνική ένταση και επιτάχυνε τον ξεσηκωμό. Στα χρόνια του Αγώνα το εμπορικό ναυτικό μετατράπηκε σε πολεμική δύναμη, με τον κατάλληλο εξοπλισμό των μεγάλων κυρίως ιστιοφόρων.

ΑΠΟ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ

Βασική οικονομική πηγή της Επανάστασης ήταν οι εύποροι καραβοκύρηδες των νησιών Υδρας, Σπετσών και Ψαρών, που είχαν συγκεντρώσει μεγάλο ποσοστό ρευστού κεφαλαίου. Παρασύρθηκαν τότε οι καραβοκύρηδες των νησιών αυτών σε έναν επικίνδυνο για τα ταξικά τους συμφέροντα αγώνα, δημιουργώντας αξιόμαχο στόλο και αναλαμβάνοντας, θέλοντας και μη, τις δαπάνες. Επιθυμούσαν, βέβαια, να πετύχουν το αμετάβλητο της ισχύουσας διοικητικής διάρθρωσης (του εφοπλιστικού τους status quo). Κανείς δεν ήθελε να θιγούν τα οικονομικά του προνόμια. Οι εθνικές συνελεύσεις, κατά τη διάρκεια του Αγώνα, ήταν να μην εκποιηθεί η εθνική γη, αλλά να υποθηκευθεί ως εγγυητική βάση σε περίπτωση σύναψης εξωτερικών δανείων – όπως έγινε με τα δάνεια της Αγγλίας το 1824 και το 1825.

Το πρώτο δάνειο των 800.000 λιρών στερλινών, με επιτόκιο 5% και διορία τριάντα έξι ετών για την απόσβεση, είχε ως παρακαταθήκη, ως εγγύηση δηλαδή για την αποπληρωμή του, όλα τα εθνικά κτήματα. Το δάνειο θα ερχόταν σε δόσεις με πλοία στις τράπεζες του Καίσαρα Λογοθέτη και του Σαμουήλ Βάρφη στη Ζάκυνθο. Πολιτικές και οικονομικές ίντριγκες καθυστέρησαν την αποστολή. Χάρη στο δάνειο, ένα μικρό ποσό του οποίου έφτασε τελικά στην Ελλάδα, εδραιώθηκε στην Ελλάδα η αγγλοκίνητη παράταξη.

Με το δεύτερο δάνειο, που το διαχειρίστηκαν μάλιστα οι δανειστές, αντί να σταλούν χρήματα και πολεμικό υλικό, παραγγέλθηκαν ατμοκίνητα πλοία σε αγγλικά ναυπηγεία και φρεγάτες στις Ηνωμένες Πολιτείες, μισθώθηκαν ξένοι στρατιωτικοί και παίχτηκαν ελληνικά ομόλογα στο χρηματιστήριο. Το δάνειο αυτό έπεσε στα χέρια αισχροκερδών και η υπόθεση έλαβε διαστάσεις σκανδάλου. Μόνο ορισμένα κανόνια στάλθηκαν στην Ελλάδα, ενώ από τα έξι ατμοκίνητα πλοία που παραγγέλθηκαν σε Αγγλο ναυπηγό, μόνο το «Καρτερία» έφτασε έγκαιρα, ενώ τα άλλα δύο, η «Επιχείρηση» και ο «Ερμής», ήλθαν πολύ αργότερα. Από τις δυο μεγάλες φραγάτες που παραγγέλθηκαν στις ΗΠΑ, μόνο η περίφημη φρεγάτα «Ελλάς» έφτασε στην Ελλάδα και κατέπλευε στο Ναύπλιο το 1826, μετά από παρέμβαση του ίδιου του Προέδρου της Αμερικής Ανταμς. Η δεύτερη φρεγάτα πουλήθηκε για να εξαγορασθεί η «Ελλάς» λόγω της απαράδεκτης τακτικής του αμερικάνικου εμπορικού οίκου που είχε αναλάβει την παραγγελία της κατασκευής.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Η ελληνική εμπορική ναυτιλία ανακτά γρήγορα την παλιά της ζωτικότητα μετά τις καταστροφές του πολέμου, ιδιαίτερα ανάμεσα στα χρόνια 1828-1850. Τα σημαντικότερα εμπορικά κέντρα είναι τώρα η Σύρα και ο Πειραιάς, όπου βρίσκονται και τα εντονότερα δραστηριοποιημένα ναυπηγεία. Ανάμεσα στα 1827-1834 ναυπηγήθηκαν στην Σύρα περισότερα από 260 πλοία. Από το 1834 ως το 1880 είχαν εγγραφεί εκεί 5.600 πλοία, τα περισσότερα τοπικής κατασκευής. Το πρώτο ελληνικό πλοίο γραμμής ήταν η φρεγάτα «Ελλάς» που έφθασε στο Ναύπλιο στις 24 Οκτώβρη 1826 και είχε ναυπηγηθεί στην Αμερική, όπως σημειώσαμε παραπάνω.

Η βιομηχανική επανάσταση, η τεχνολογική πρόοδος ήταν αυτή που έσπασε τελικά, και στην περίπτωση του ακρόπρωρου, την παράδοση. Η εμφάνιση της ατμοπλοίας αποτελεί το ορόσημο μιας νέας περίοδου. Γύρω στα 1850 ο κόσμος των «ξύλινων τειχών» βρισκόταν ήδη στη φάση της παρακμής. Η χρήση του ατμού ως κινητήριας δύναμης γενικεύεται λίγο πριν το 1900, και το ατσάλι αντικαθιστά οριστικά το ξύλο.

Στην περίοδο της δεύτερης ακμής ανήκουν, πάντως, και τα περισσότερα ακρόπρωρα, γνωστά κυρίως από πίνακες ζωγραφικής αλλά και από λίγα σωζόμενα αυθεντικά δείγματα, τα οποία θα εξετάσουμε σε άλλο άρθρο.

πηγή

12 Ιανουαρίου 2018

Την απόκτηση δύο φρεγατών από τη Γαλλία προωθεί η κυβέρνηση

Έγγραφο αίτημα για έναρξη συζητήσεων με σκοπό την απόκτηση δύο φρεγατών τύπου FREMM αναμένεται να στείλει η ελληνική κυβέρνηση στο Παρίσι εντός του επόμενου μήνα. Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής» οι επαφές ανάμεσα σε Ελλάδα και Γαλλία θα γίνουν αρχικά σε στρατιωτικό επίπεδο, ξεκινώντας από τον Φεβρουάριο, όταν αναμένεται να έχει φθάσει στο Παρίσι και το σχετικό έγγραφο από την ελληνική κυβέρνηση. Καλά πληροφορημένες πηγές ανέφεραν ότι η συγκεκριμένη κίνηση έρχεται σε συνέχεια σχετικής προφορικής συμφωνίας ανάμεσα στον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και τον πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας Emmanuel Macron, κατά την επίσκεψη του τελευταίου στην Αθήνα τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Αρχικός στόχος της Αθήνας είναι η επίτευξη συμφωνίας για δύο φρεγάτες πολλαπλών ρόλων τύπου FREMM και οι πλέον αισιόδοξοι θεωρούν ότι πιθανότατα θα μπορούσε να επεκταθεί κατά δύο ακόμη πλοία (δηλαδή, συνολικά τέσσερις). Ωστόσο, λόγω του αρκετά υψηλού κόστους ανά μονάδα (500-600 εκατ. ευρώ ανά φρεγάτα), οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η Αθήνα είναι προετοιμασμένη να συζητήσει για την εναλλακτική προμήθεια γαλλικών κορβετών τύπου Gowind. 

Οι συγκεκριμένες κορβέτες συνιστούν αρκετά πιο οικονομική λύση. Σε κάθε περίπτωση στις προδιαγραφές του Πολεμικού Ναυτικού (Π.Ν.) προκρίνονται οι FREMM, ως φρεγάτες με ενισχυμένες αντιαεροπορικές δυνατότητες και, κυρίως, προβολή παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία αποκτά αυξανόμενη σημασία για την Ελλάδα, αλλά και τον χώρο συνεργασίας με Κυπριακή Δημοκρατία και Ισραήλ. Σημειώνεται ότι η προμήθεια σύγχρονων φρεγατών κρίνεται από το ΓΕΕΘΑ αλλά και το ΓΕΝ ως απόλυτης προτεραιότητας, αφενός λόγω της γήρανσης του υφιστάμενου στόλου, αφετέρου λόγω της διαφαινόμενης αύξησης της ανάγκης παρουσίας της Ελλάδας στην ανοιχτή θάλασσα. 

H απόκτηση νεότευκτων φρεγατών απασχολεί το Πολεμικό Ναυτικό εδώ και αρκετό καιρό δεδομένης της ηλικίας που έχουν πλέον τα πλοία της κλάσης MEKO-200 όσο και οι παλαιότερες Kortenaer, οι οποίες ωστόσο έχουν περάσει από πρόγραμμα εκσυγχρονισμού μέσης ζωής. 

Προμήθεια λέμβων 

Τον Φεβρουάριο πιθανότατα θα προχωρήσει και η προμήθεια λέμβων υψηλής ταχύτητας τύπου Mark-V (μήκους 25 μέτρων), η αποδέσμευση των οποίων έχει ήδη εγκριθεί από το αμερικανικό Κογκρέσο, ενώ εστάλη και η σχετική επιστολή αποδοχής (Letter of Acceptance).

Στις ΗΠΑ θα μεταβεί τον Φεβρουάριο αντιπροσωπεία Ελλήνων αξιωματικών, οι οποίοι θα επιθεωρήσουν τις συγκεκριμένες λέμβους, που θα χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά των βατραχανθρώπων του Π.Ν. Η συγκεκριμένη προμήθεια ακολουθεί την πρόσφατη συμφωνία με τις ΗΠΑ για την απόκτηση 70 ελικοπτέρων ΟΗ-58D Kiowa Warrior, η οποία εγκρίθηκε και οριστικά από το ΚΥΣΕΑ και εκτιμάται ότι θα αποτελέσει σοβαρή αναβάθμιση του οπλοστασίου της Αεροπορίας Στρατού.

Οι πρώτες αφίξεις των ελικοπτέρων θα αρχίσουν εντός του 2018 και η αρχική επιχειρησιακή ικανότητά τους αναμένεται να έχει επιτευχθεί έως το 2019. Στόχος του αρχηγού ΓΕΣ Αλκ. Στεφανή είναι η κατά το δυνατόν ταχύτερη ένταξή τους στις δομές της Αεροπορίας Στρατού με διασπορά τους στα νησιά του Αιγαίου. Από τα 70 ελικόπτερα, τα 36 θα φθάσουν στην Ελλάδα με τον πλήρη εξοπλισμό τους. Τα υπόλοιπα θα χρησιμοποιηθούν για εκπαίδευση και ανταλλακτικά. 

24 Δεκεμβρίου 2017

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Το ιστολόγιο ΤΡΙΗΡΗΣ και ο κυβερνήτης του σας εύχονται Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένο το Νέο Ετος.
Ο Χριστός και ο Αγιος Νικόλαος να προστατεύουν και να χαρίζουν καλές θάλασσες σε όσους συμπατριώτες μας ταξιδεύουν.
Σας ευχόμαστε υγεία κι ευλογία Κυρίου για όλους.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

6 Δεκεμβρίου 2017

Πως ο Άγιος Νικόλαος έγινε προστάτης των ναυτικών

Ο Άγιος Νικόλαος είναι ο προστάτης των ναυτικών σε όλο τον κόσμμο, καθώς και του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και του Λιμενικού Σώματος. Δεν υπάρχει μικρό ή μεγάλο πλεούμενο που να μην έχει την εικόνα του και να μην ζητάει την προστασία του, καθώς στο βίο του αναφρέονται θαύματα που έχουν σχέση με τη θάλασσα.

Κάποτε αποφάσισε να ταξιδέψει με πλοίο στους Άγιους Τόπους, για να προσκυνήσει. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ξέσπασε θαλασσοταραχή, με αποτέλεσμα πλήρωμα και επιβάτες να πανικοβληθούν. Ο Άγιος όμως δεν έχασε την πίστη του, προσευχήθηκε στον Θεό και η θάλασσα ηρέμησε. Λέγεται δε, ότι ένας ναυτικός γλίστρησε, έπεσε από το κατάρτι και σκοτώθηκε. Όμως ο Νικόλαος προσευχήθηκε θερμά και ο ναυτικός αναστήθηκε.... 

Η ημέρα τιμής του Αγίου Νικολάου, η 6η Δεκεμβρίου, είναι επίσημη αργία σε όλα τα ελληνικά πλοία, λιμένες, Υπηρεσίες λιμένων και ναυτιλιακές εταιρείες. Επίσημη επίσης αργία είναι για το Πολεμικό Ναυτικό, το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και το Λιμενικό Σώμα. 

O βίος του Αγίου Νικολάου 

Ο Άγιος Νικόλαος, γεννήθηκε τον 3ο αιώνα μ.Χ. στα Πάταρα της Λυκίας, από γονείς ευσεβείς και πλουσίους και έδρασε την εποχή των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού (284 - 304 μ.Χ.), Μαξιμιανού (286 - 305 μ.Χ.) και Μεγάλου Κωνσταντίνου. 

Σε νεαρή ηλικία έμεινε ορφανός και κληρονόμος μιας μεγάλης περιουσίας. Αλλά ο Νικόλαος, εμπνεόμενος από φιλάνθρωπα συναισθήματα, διέθετε την περιουσία του για να ανακουφίζει άπορα, ορφανά, φτωχούς, χήρες, στενοχωρημένους οικογενειάρχες. Ένας μάλιστα, θα διέφθειρε τις τρεις κόρες του, προκειμένου να εξασφαλίσει χρήματα. Όταν το έμαθε αυτό ο Νικόλαος, μυστικά σε τρεις νύκτες εξασφάλισε την προίκα των τριών κοριτσιών, αφήνοντας 100 χρυσά φλουριά στην κάθε μία. Έτσι, οι τρεις κόρες αποκαταστάθηκαν και γλίτωσαν από βέβαιη διαφθορά.

Στην συνέχεια αφιερώθηκε στον ασκητικό βίο, λόγω όμως της ξεχωριστής αρετής του τιμήθηκε, χωρίς να το επιδιώξει, αρχικά με το αξίωμα του Ιερέα στα Πάταρα και συνέχεια με το αξίωμα του αρχιεπισκόπου Μύρων. Από τη θέση αυτή καθοδηγούσε με αγάπη το ποίμνιό του και ομολογούσε με παρρησία την αλήθεια. Για το λόγο αυτό συνελήφθη από τους τοπικούς άρχοντες και ρίχτηκε στη φυλακή.

Όταν όμως ανήλθε στον αυτοκρατορικό θρόνο ο Μέγας Κωνσταντίνος ελευθερώθηκαν όλοι οι χριστιανοί και έτσι ο Νικόλαος επανήλθε στο αρχιεπισκοπικό θρόνο. Μάλιστα έλαβε μέρος στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο, όπου ξεχώρισε για τη σοφία και την ηθική του τελειότητα.

Ο Άγιος Νικόλαος ήταν προικισμένος και με το χάρισμα της θαυματουργίας με το οποίο έσωσε πολλούς ανθρώπους και όσο ήταν εν ζωή αλλά και μετά την κοίμησή του το 330 μ.Χ. Για παράδειγμα όταν κάποτε κινδύνευσε κάποιος στη θάλασσα - λόγω σφοδρών ανέμων - και επικαλέστηκε το όνομα του αγίου σώθηκε και μάλιστα ενώ βρισκόταν στη μέση του πελάγους βρέθηκε αβλαβής στο σπίτι του. Το θαύμα έγινε αμέσως γνωστό στην Πόλη και ο λαός προσήλθε αμέσως σε λιτανεία και αγρυπνία προκειμένου να τιμήσει το θαυματουργό Άγιο. 

Περί των Ιερών Λειψάνων του Αγίου 

Ο τάφος του Αγίου Νικολάου στη Βασιλική του Μπάρι, ανοίχθηκε αναγκαστικά το 1953 μ.Χ., κατά την διάρκεια αναστηλωτικών εργασιών, την νύκτα της 5ης προς 6ης Μαΐου. Για τον σκοπό αυτό συγκροτήθηκε επιτροπή από τον Πάπα, με Πρόεδρο τον τότε Ρωμαιοκαθολικό Αρχιεπίσκοπο του Μπάρι Ερρίκο Νικόδημο, στην οποία ανατέθηκε η κανονική αναγνώριση των λειψάνων του τάφου. Παράλληλα ο αναγνωριστικός έλεγχος και η καταμέτρηση των οστών ανατέθηκε στον Καθηγητή της Ανατομίας στο Πανεπιστήμιο του Μπάρι Λουΐτζι Μαρτίνο και τον βοηθό του Γιατρό Αλφρέντο Ρουγγίερι. 

Η κρύπτη όπου φυλάσσεται το μεγαλύτερο μέρος των λειψάνων του Αγίου Νικολάου στο Μπάρι της Ιταλίας. 

Τα Λείψανα μέσα στη λάρνακα έπλεαν σέ ένα διαυγές, άχρωμο και άοσμο υγρό, το οποίο είχε βάθος τρία περίπου εκατοστά. Η εξέταση του υγρού αυτού από τα Ινστιτούτα Χημείας και Υγιεινής του Πανεπιστημίου του Μπάρι απέδειξε, ότι επρόκειτο για καθαρό νερό, ελεύθερο από άλατα και στείρο από μικροοργανισμούς! Η έρευνα απέδειξε, ότι το υγρό αυτό προήρχετο από τις μυελοκυψέλες των σπογγωδών οστέων! 

Η τρίτη ιστορικά ανακομιδή έγινε την νύκτα της 7ης προς 8ης Μαΐου 1957 μ.Χ., με σκοπό νέα αναγνώριση, καταμέτρηση, ανατομική και ανθρωπολογική μελέτη, πριν την οριστική κατάθεση στην λάρνακα, μετά το πέρας των αναστηλωτικών εργασιών. Στην ιατρική ομάδα συμμετείχε την φορά αυτή και ο Γιατρός Λουΐτζι Βενέζια. Τα αποτελέσματα της ανθρωπολογικής εξετάσεως των Ιερών Λειψάνων υπήρξαν εντυπωσιακά.

 Διαπιστώθηκε, ότι ανήκαν σέ ένα και το αυτό άτομο και μάλιστα σε άνδρα που είχε ύψος 1.67 περίπου, τρεφόταν κυρίως με φυτικά προϊόντα και πέθανε σε ηλικία μεγαλύτερη των 70 ετών. Το άτομο αυτό ανήκε στην λευκή Ινδοευρωπαϊκή φυλή.

Η κατάσταση ορισμένων οστών έδειξε ακόμη, ότι το άτομο στο οποίο ανήκαν, πρέπει να είχε υποφέρει πολύ κάτω από ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες διαβίωσης, που του άφησαν σημάδια στην υπόλοιπη ζωή του. Η αγκυλωτική σπονδυλοαθρίτιδα και η διάχυτη ενδοκρανιακή υπερόστωση, πρέπει να κληρονομήθηκαν από κάποια υγρή φυλακή, όπου πέρασε αρκετά χρόνια της ζωής του και μάλιστα σε προχωρημένη ηλικία. 

Μια ρεαλιστική απεικόνιση, ή μια “φωτογραφία” που δείχνει το πως θα ήταν περίπου όταν ζούσε ο Επίσκοπος Μύρων Νικόλαος, ο γνωστός μας Άγιος Νικόλαος. 

Η ιχνογραφική ανάπλαση του προσώπου, με την μέθοδο της υπερσκελετικής αναπλάσεως των μαλακών μερών της κεφαλής, απέδωσε επίσης θεαματικά αποτελέσματα. Τα σχετικά ιχνογραφήματα που δημοσίευσε ο Καθηγητής Μαρτίνο, βρίσκονται σε συμφωνία με τις παλαιότερες απεικονίσεις του Αγίου, εκείνη της Αγίας Μαρίας της Πρώτης (στη Ρώμη, 8ος ή 9ος αιώνας μ.Χ.) και αυτή του Παρεκκλησίου του Αγίου Ισιδώρου, στον Ναό του Αγίου Μάρκου (στη Βενετία, ψηφιδωτό του 12ου αιώνα μ.Χ.). 

Δηλαδή, με τις εξετάσεις των Λειψάνων του Αγίου Νικολάου, πιστοποιήθηκε η γνησιότητά τους, αποδείχθηκε επιστημονικά η μυροβλυσία τους και επίσης ότι η πάροδος του χρόνου δεν άμβλυνε την μνήμη των βασικών χαρακτηριστικών της μορφής του, όπως τα διέσωσε η Ορθόδοξη εικονογραφική παράδοση (πρόσωπο ασκητικό, ευγενικό, με αρμονικές αναλογίες, υψηλό και πλατύ μέτωπο, μεγάλα μάτια - ελαφρά βαθουλωτά - έντονα ζυγωματικά, φαλάκρα). (Βλ. Αντ. Μάρκου, «Τα Λείψανα του Αγ. Νικολάου Επισκόπου Μύρων της Λυκίας και οι ιστορικές τους περιπέτειες»· Περιοδικό «Ορθόδοξη Μαρτυρία» Λευκωσίας, φ. 44/1994, σελ. 98 - 106· αγγλική έκδοση από το Κέντρο Παραδοσιακών Ορθοδόξων Σπουδών Έτνας Καλιφορνίας, 1994). 

Βασιλική του Αγίου Νικολάου στο Μπάρι της Ιταλίας 

Η δεξιά του Αγίου βρίσκεται στoν Ναό Αγίου Γεωργίου του Νέου Βουκουρεστίου.Ο αριστερός βραχίονας του Αγίου βρίσκεται στον ομώνυμο ρωμαιοκαθολικό Ναό του Ρίμινι Ιταλίας.Απότμημα του αριστερού βραχίονος του Αγίου βρίσκεται στο Μητροπολιτικό Ναό Βόλου.Μέρος των Λειψάνων του Αγίου βρίσκεται στην ομώνυμη ρωμαιοκαθολική Βασιλική του Μπάρι Ιταλίας. 

Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου βρίσκονται στις Μονές Αγ. Νικολάου Άνω Βάθειας Ευβοίας και Φανερωμένης Σαλαμίνος, στον Καθεδρικό Ναό του Σωτήρος Μόσχας, στον ομώνυμο Ναό Αγίας Πετρουπόλεως και στη Λαύρα Αγ. Αλεξάνδρου Νέβσκι Αγίας Πετρουπόλεως. Ένας εκ των οδόντων του Αγίου βρίσκεται στη Μονή Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων.

Πηγή: dogma.gr
το είδαμε ΕΔΩ

5 Δεκεμβρίου 2017

Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» στη Θεσσαλονίκη: Εντυπωσιακός απολογισμός εν αναμονή της επιστροφής του στη Μαρίνα Φλοίσβου

Από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού ανακοινώνεται ότι τη Δευτέρα 04 Δεκεμβρίου 2017 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη τύπου από τον Εκπρόσωπο Τύπου του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού Αντιπλοίαρχο Σπυρίδωνα Πόλλατο ΠΝ, επί του Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» με αφορμή την ολοκλήρωση της παραμονής του πλοίου στη Θεσσαλονίκη και τον επικείμενο επανάπλου στη μόνιμη θέση ελλιμενισμού του, παρουσία του κυβερνήτη του Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» Αρχιπλοίαρχου Σωτήρη Χαραλαμπόπουλου ΠΝ και του Διοικητή Ναυτικής Διοίκησης Βορείου Ελλάδος Πλοιάρχου Σπυρίδωνα Μανωλάκη ΠΝ.

Στη συνέντευξη τύπου παρουσιάστηκαν στοιχεία από την αθρόα προσέλευση των κατοίκων της Βόρειας Ελλάδας, οι οποίοι από την πρώτη στιγμή τίμησαν με την παρουσία τους το ένδοξο πλοίο το οποίο συνέδεσε άρρηκτα το όνομά του με τη διαμόρφωση της νεότερης ελληνικής ιστορίας, καταπλέοντας στη Θεσσαλονίκη μετά από 72 χρόνια.

Συγκεκριμένα το Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» επισκέφθηκαν συνολικά 130.000 επισκέπτες εκ των οποίων 27.000 μαθητές από 332 σχολεία της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδας.

Το Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» πρόκειται να αποπλεύσει από τη Θεσσαλονίκη και να επαναπλεύσει στη μόνιμη θέση ελλιμενισμού του στη Μαρίνα Φλοίσβου, τις επόμενες ημέρες και μόλις οι καιρικές συνθήκες καταστήσουν ασφαλή τον επανάπλου. Δυνατότητα επισκεπτηρίου για το κοινό έως τον απόπλου του πλοίου, κατόπιν επικοινωνίας στα τηλέφωνα 2310593184-2310593185 από 09:00 έως 13:00. 

Για να δείτε τον πίνακα επισκεψιμότητας των σχολείων ανά περιοχή πατήστε εδώ

πηγή

15 Νοεμβρίου 2017

Το Πολεμικό Ναυτικό, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τον προστάτη του Άγιο Νικόλαο, προσκαλεί μαθητές/μαθήτριες της Γ’ Λυκείου να δηλώσουν συμμετοχή και να νιώσουν τη μοναδική εμπειρία της κατάδυσης κατά τον πλου με το πλέον σύγχρονο συμβατικό υποβρύχιο (τύπου 214) του ΠΝ.

Η κλήρωση, για την επιλογή των «τυχερών» μαθητών/μαθητριών, θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 5 Δεκεμβρίου 2017 στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, παρουσία του Κου Α/ΓΕΝ, κατά τη διάρκεια συναυλίας που διοργανώνει το Πολεμικό Ναυτικό προς τιμήν των οικογενειών του προσωπικού του.

Ο πλους του υποβρυχίου θα πραγματοποιηθεί κατά τη χρονική περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων – Νέου Έτους, προκειμένου να μη διαταραχθεί η παρακολούθηση των μαθημάτων.

Για τη συμμετοχή στην κλήρωση απαιτείται η συμπλήρωση αίτησης και Υπεύθυνης Δήλωσης έως τη Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου 2017 (ΕΔΩ). Όσοι κληρωθούν και διαμένουν σε απόσταση άνω των 200χλμ από την Αθήνα, θα φιλοξενηθούν την παραμονή του απόπλου με μέριμνα του Πολεμικού Ναυτικού.

πηγή

2 Νοεμβρίου 2017

Το ΠΝ κοντά στους νησιώτες του Αιγαίου – Πρόγραμμα Προληπτικής Ιατρικής 8-14/11

Από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού ανακοινώνεται ότι από Τετάρτη 08 έως Τρίτη 14 Νοεμβρίου 2017, με το πλοίο γενικής υποστήριξης (ΠΓΥ) ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ και την επιβαίνουσα διευρυμένη Διακλαδική Υγειονομική Ομάδα, υλοποιείται το πρόγραμμα προληπτικής ιατρικής αναβαθμισμένης δυνατότητας, για την πρωτοβάθμια περίθαλψη των κατοίκων νησιών του Αιγαίου.

Η επιβαίνουσα Διακλαδική Υγειονομική Ομάδα, αποτελείται από ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό διαφόρων ειδικοτήτων (Παθολόγο, Χειρουργό, Καρδιολόγο, Παιδίατρο, Ουρολόγο, Δερματολόγο, Οδοντίατρο, ΩΡΛ και Νοσηλευτικό προσωπικό). 

Ο πλους του ΠΓΥ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ έχει προγραμματισθεί ως ακολούθως: 

08 Νοεμβρίου ν. Φολέγανδρος
09 Νοεμβρίου ν. Σίκινος
10 Νοεμβρίου ν. Ανάφη
11 Νοεμβρίου ν. Λειψοί
12 Νοεμβρίου ν. Τήλος
13 – 14 Νοεμβρίου ν. Κάσος


πηγή

28 Οκτωβρίου 2017

Στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων κατά τον πόλεμο 1940 -1941



Ο Χρήστος Παπασηφάκις ως ναυτικός δόκιμος. Αρχείο: Χ. Παπασηφάκι
αναδημοσίευση από το Περί Αλός 

Χρήστος Παπασηφάκις 
Αρχιπλοίαρχος ΠΝ ε.α. 

Το παρόν αποτελεί μαρτυρία -απόσπασμα από το βιβλίο
του Αναστασίου Δημητρακοπούλου «Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος

Οι Πολεμιστές του Ναυτικού θυμούνται…», Τόμος Δ’, έκδοση
Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος, 2011.
Αναδημοσίευση στο Περί Αλός με την έγκριση του ΝΜΕ.

Τις πρώτες μέρες του Οκτωβρίου του 1940 άρχισα τη φοίτησή μου στη δεύτερη τάξη της Σχολής Δοκίμων και στις 26 του μηνός ημέρα Σάββατο, ανήμερα του Αγίου Δημητρίου, βγήκα για το Σαββατοκύριακο. Την Κυριακή, καθώς οι γονείς μου ήταν στα Χανιά και στην Αθήνα έμενα σ’ ένα θείο μου, επέστρεψα στη Σχολή νωρίτερα από το κανονικό. Εκείνο το βράδυ, πέσαμε να κοιμηθούμε χωρίς ποτέ να φανταστούμε πόσο η ζωή μας θα άλλαζε σε λίγες μόλις ώρες. 

Τα χαράματα της 28ης, πολύ πριν από το κανονικό, ξυπνήσαμε με τους ήχους της σάλπιγγας και τις φωνές του δοκίμου υπηρεσίας που μας καλούσε σε κλήση στο Μεσόδομο του Κεντρικού Κτιρίου. Ξαφνιασμένοι από την ώρα, ντυθήκαμε περάσαμε σε παράταξη, στις θέσεις μας και, πολύ σύντομα, μπήκε ο Διοικητής μας Πλοίαρχος Γ. Παγκάρας. 

Εδώ είναι ανάγκη να ανοίξω μία παρένθεση. Κοντούλης και στρουμπουλός, ο Παγκάρας ήτα πολύ αυστηρός, τυπικός και, στο άκρον υπηρεσιακός, όταν δε σου απηύθυνε το λόγο σε κοιτούσε με ένα γαλανό, διαπεραστικό βλέμμα που σε πάγωνε. Όταν έκανε επιθεώρηση, ακόμη και η απλή κίνηση των ματιών σου, επέσυρε αυστηρές παρατηρήσεις. Επίσης, ήταν λάτρης της υπερκαθαρεύουσας, την άγνοια της οποίας αγνοούσε συνώνυμο άγνοιας της ελληνικής γλώσσας. Κάποιος συμμαθητής μου τιμωρήθηκε επειδή δεν γνώριζε ότι «πλέται» είναι τα πέττα. Ή, ακόμη, όταν ο δόκιμος συσσιτιάρχης τού παρουσίαζε το δείγμα του συσσιτίου και ο Παγκάρας ρωτούσε «τι διαλαμβάνει το συσίτιον;», η απάντηση έπρεπε να δοθεί στην αρχαϊζουσα. Ένα επεισόδιο που έμεινε ιστορικό στην τάξη μας, είχε ως πρωταγωνιστή έναν μηχανικό συμμαθητή μας.

Εξαίρετο μυαλό, εντατικά μελετηρός και εξαίρετος μαθητής, αδυνατούσε να προφέρει σωστά τα αγγλικά, παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες που κατέβαλλε. Μια μέρα, την ώρα των αγγλικών, μπήκε στην τάξη ο Παγκάρας και ο κλήρος της ανάγνωσης του μαθήματος έπεσε στον συγκεκριμένο. Σηκώθηκε κι άρχισε να διαβάζει, προφέροντας τις λέξεις όπως ήταν γραμμένες: «Σομετίμες χι μάντε μάνυ μίστακες». Ο Παγκάρας τον κοίταξε παγερά ενώ εμάς, μας είχε πιάσει ένα τρελλό γέλιο που αδυνατούσαμε να πνίξουμε. Τελικά, ο συμμαθητής μας δικαιολογήθηκε ότι ήταν «απαρασκεύαστος». Αυτό το «μάνυ μίστακες» ακόμη μας κάνει και γελάμε όταν βρισκόμαστε μεταξύ μας. Τότε, ακούγαμε Παγκάρα και τρέμαμε, πράμα δε περίεργο, όταν τον συνάντησα χρόνια αργότερα, είδα έναν γλυκό, προσηνή, ηλικιωμένο κύριο που με ιδιαίτερη συγκίνηση εξεδήλωνε την ικανοποίησή του που διετέλεσε διοικητής μας. 

Εδώ πρέπει να προσθέσω ότι από την πρώτη ημέρα εισόδου μου στη Σχολή και ιδίως από τις πρώτες δύσκολες μέρες ενός πρωτοετούς δοκίμου αισθάνθηκα να εμποτίζομαι από αυτό το ιδιαίτερο πνεύμα συναδελφικότητας, υπηρεσιακής και κοινωνικής συμπεριφοράς και ναυτικής-στρατιωτικής αγωγής που, εκ παραδόσεως, καλλιεργείται κι επικρατεί στο σώμα των Αξιωματικών του Ναυτικού και που τελικώς μας γίνεται βίωμα. Το Εγκόλπιον του Ναυτικού Δοκίμου ήταν το πρώτο βιβλίο που παρελάμβανε κάθε δόκιμος και ήταν ο οδηγός καθηκόντων και συμπεριφοράς για τα πάντα.

ΦΩΤΟ: Αρχείο Σ. Παναγιωτόπουλου Επεξ: Περί Αλός
Χαρακτηριστικό παράδειγμα του πνεύματος που προανέφερα, είναι ένα συμβάν κατά μία άσκηση πεζικών: Ο λοχαγός του Στρατού Ξηράς που διεύθυνε την άσκηση, όταν αντιλήφθηκε ότι κάποιος σε μια διμοιρία είπε κάτι, διέταξε: «όποιος ωμίλησε να κάνει εν βήμα εμπρός». Προς μεγάλη του έκπληξη, ολόκληρη η διμοιρία, ουδενός εξαιρουμένου, αδίστακτα σαν με παράγγελμα, έκανε ένα βήμα μπροστά. 

Επανέρχομαι σε εκείνο το χάραμα της 28ης Οκτωβρίου. Ο Παγκάρας μας ενημέρωσε για όσα είχαν λάβει χώρα πριν από μερικές ώρες και κατέληξε λέγοντας ότι η χώρα μας βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση. Εκείνη τη στιγμή τα λόγια του Παγκάρα μας αιφνιδίασαν. Οπωσδήποτε είχαμε μια γενικότερη γνώση για τον πόλεμο που είχε ξεσπάσει τον προηγούμενο χρόνο και για τις ανησυχίες μήπως η χώρα μας δεν απέφευγε την εμπλοκή. Αλλά στη Σχολή δεν είχαμε καμμία πληροφόρηση σχετικά με τα πολιτικο-στρατιωτικά ζητήματα. Γνωρίζαμε επίσης, για τις συνεχείς ιταλικές προκλήσεις και για τον τορπιλλισμό του καταδρομικού Έλλη, για τον οποίο η κυβέρνηση τηρούσε χαμηλούς τόνους, αλλά η κοινή γνώμη βοούσε. 

Μάλιστα με τον τορπιλλισμό του Έλλη είχαμε μία αμεσότερη επαφή: Λόγω της διεθνούς καταστάσεως, ο θερινός εκπαιδευτικός πλους του 1940 με το εκπαιδευτικό πλοίο Άρης, περιορίστηκε στο Αιγαίο αντί του εξωτερικού. Το πρωί λοιπόν, εκείνης της ημέρας, 15ης Αυγούστου, είχαμε αποπλεύσει από τη Σκύρο με νότια κατεύθυνση. Στο πλοίο επιβαίναμε όλοι οι ναυτικοί δόκιμοι, εκτός από τους τεταρτοετείς που επέβαιναν σε πλοία του Στόλου, και οι ναυτόπαιδες. Φυσούσε ένα ελαφρύ μελτέμι και ο Άρης ταξίδευε με όλα τα πανιά ανοιγμένα, προς μέγιστη ικανοποίηση του κυβερνήτη του πλοιάρχου Μ. Θεοφανίδη. Ήταν πασίγνωστη η αγάπη του για την ιστιοπλοΐα και η άρνηση χρησιμοποίησης της μηχανής του πλοίου παρά μόνο σε περιπτώσεις μεγάλης ανάγκης. Ύπαρχος ήταν ο πλωτάρχης Ι. Δομεστίνης. 

Ο Άρης, ένα μεγάλο, ωραίο, κάτασπρο ιστιοφόρο, κατέβαινε υπερήφανος να περάσει το Στενό του Καφηρέα. Όλο το πλήρωμα, ναυτικοί δόκιμοι και ναυτόπαιδες βρίσκονταν «εις τάξιν χειρισμού», μέσα σε άκρα σιωπή, με τον τηλεβόα να μεταδίδει τις εντολές του κυβερνήτη. Μου έμεινε στη μνήμη ένα συναίσθημα – ίσως και εξαιτίας όλων όσα πολύ σύντομα ακολούθησαν – που δεν θα ξεχάσω ποτέ. Ένα συναίσθημα ακαθόριστο: αυτά που γίνονται εκείνη τη στιγμή στο Άρης, αυτά που ακούγονταν και όσα βλέπαμε, δεν αποτελούσαν παρά την επανάληψη όλων εκείνων που ανέκαθεν συνέβαιναν και θα εξακολουθούσαν πάντα να συμβαίνουν. Ήταν, στα μάτια μου, το αιώνιο ζύμωμα του Έθνους μας με τη θάλασσα και τα καράβια. Έτσι ήταν πάντα και απλώς συνεχιζόταν. 

Αίφνης, μετά το μεσημέρι σημάνθηκε «πολεμική έγερσις» και επακολούθησε γενική κινητοποίηση, ενίσχυση φυλακών και οπτήρων, «πτύξις ιστίων», πλους με τη μηχανή, αλλαγή πορείας και, αργότερα, κάλυψη φώτων. Μέχρι τη στιγμή που σημάνθηκε η πολεμική έγερση δεν γνωρίζαμε ότι κατευθυνόμαστε προς την Τήνο, ούτε είχε γίνει οποιαδήποτε προετοιμασία αγήματος ή άλλης συμμετοχής στον εορτασμό της Παναγίας. Λέχθηκε τότε ότι το Άρης είχε καθοριστεί να συμμετάσχει στις εορτές της Μεγαλόχαρης αλλά, λόγω της επιμονής του Θεοφανίδη να μη χρησιμοποιεί τη μηχανή, θα καθυστερούσε ο κατάπλους του και αντικαταστάθηκε από το Έλλη.

Από αριστερά οι ναυτικοί δόκιμοι Δ. Ζώτος, Σ. Κονοφάος, Π. Καρανδρέας και Ι. Κακαβάς. ΦΩΤΟ: Αρχείο Χ. Παπασηφάκι.
Τελικά, με την αλλαγή της πορείας, το Άρης κατευθύνθηκε στον Νότιο Ευβοϊκό, διανυκτέρευσε εκεί για λόγους ασφαλείας και την επομένη κατέπλευσε στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας. Εκεί αποβιβαστήκαμε και επιστρέψαμε οδικώς στη Σχολή. Εκεί μάθαμε για τον τορπιλισμό του Έλλη. 

Εκείνο, λοιπόν, το χάραμα, ο Παγκάρας μας μίλησε πολύ ωραία, μεταδίδοντας μας υψηλό φρόνημα. Προσέθεσε ότι θα αναχωρούσε για την πολεμική του θέση, εκείνη του διοικητή του Συγκροτήματος Ναυτικών Οχυρών Σαρωνικού. Σύντομα, ο πρώτος αιφνιδιασμός αντικαταστάθηκε από ενθουσιασμό και με το τέλος του λόγου του διοικητή μας, δεν θυμάμαι να έχω ποτέ φωνάξει δυνατότερα το «Ζήτω η Ελλάς!». Βράχνιασα, το ίδιο και οι άλλοι δόκιμοι. 

Είπε, επίσης, ο Παγκάρας ότι οι μεν τριτοετείς θα ονομάζονταν αμέσως αρχικελευστές [1], οι δε τεταρτοετείς σημαιοφόροι, ενώ οι υπόλοιποι της πρώτης και της δευτέρας τάξης θα αναχωρούσαμε σε άδεια. Πράγματι, δυο-τρεις ημέρες αργότερα, η τρίτη και η τετάρτη τάξη αποφοίτησαν. Οι μεν αρχικελευστές έφυγαν για το Στόλο, οι δε σημαιοφόροι για τις μοίρες ναυτικής αεροπορικής συνεργασίας, δεδομένου ότι είχαν ήδη εκπαιδευθεί ως εναέριοι παρατηρητές. 

Μετά από περίπου δέκα μέρες επιστρέψαμε στη Σχολή. Πρόωρα, βρεθήκαμε διοικούσα τάξη και, για να …γευθούμε πληρέστερα την εξουσία μας, οι πρωτοετείς ξαναέφαγαν νίλα. Αρχηγός δοκίμων έγινε ο αρχηγός της δευτέρας μαχίμων Σ. Κονοφάος. Η διοίκηση και το επιτελείο της Σχολής είχε αλλάξει: Διοικητής είχε παραλάβει ο ανακεκλημένος από την εφεδρεία Υποναύαρχος Β. Ζωιόπουλος και υποδιοικητής ο επίσης ανακεκλημένος πλοίαρχος Α. Λεβίδης [2]. 

Ανακεκλημένοι από την εφεδρεία ήταν και οι επιτηρητές μας, όπως ο υποπλοίαρχος Σ. Μπουντούρης. Όλοι τους ήταν μεγάλης ηλικίας αξιωματικοί, ειδικά δε για τον Ζωιόπουλο, που ήταν της τάξης εισόδου 1898 λέγαμε ότι τον είχαν βγάλει από τον …τάφο και τον αποκαλούσαμε … «ο χωματίλας»! 

Αρχίσαμε τα μαθήματα, η δε διδακτέα ύλη ήταν εμφανώς συμπεπτυγμένη, γιατί, όπως έλεγαν, θα αποφοιτούσαμε νωρίτερα από το κανονικό. Παράλληλα, παρακολουθούσαμε τις νίκες που είχαν αρχίσει στο Αλβανικό Μέτωπο και τη δράση του Ναυτικού μας στη θάλασσα. Θέλαμε να βρεθούμε στα πλοία και αισθανόμασταν ντροπή που μέναμε στα «μετόπισθεν». Μετά τα Χριστούγεννα, στην τάξη μου υπήρξαν και σκέψεις παραιτήσεων και κατάταξης ως ναύτες για να υπηρετήσουμε στα πλοία. Έφθασαν αυτά στα αυτιά της διοίκησης και μία μέρα μας συγκέντρωσε ο Μπουντούρης και μας μίλησε με σωφροσύνη και πειστικότητα. Μας είπε ότι εκείνη τη στιγμή το καθήκον μας ήταν να αφοσιωθούμε στα μαθήματά μας ώστε, όταν θα ερχόταν η ώρα της αποφοίτησής μας, να κατέχουμε τις γνώσεις που θα ήταν απαραίτητες για να είμαστε χρήσιμοι ως αξιωματικοί. Όσο για πολεμική δράση, δεν θα έπρεπε να ανησυχούμε. Θα ερχόταν η σειρά μας – και μάλιστα πολύ άσχημα – γιατί ο πόλεμος θα διαρκούσε αρκετά για να έχουμε κι εμείς μερίδιο σε αυτόν. Πόσο αληθινός βγήκε! Ο ήρεμος, πατρικός τρόπος που μας μίλησε, μας έπεισε και μείναμε απερίσπαστοι στις σπουδές μας. Στις εξόδους μας, οι άνθρωποι του δρόμου, μας έβλεπαν με τη στολή του Ναυτικού και, χωρίς να ξέρουν τι ακριβώς είμαστε, μας περιέβαλαν με αγάπη, εμείς δε παίρναμε ύφος και κάναμε τους… πολεμιστές! Από μέσα μας, όμως, αισθανόμαστε μειωμένοι γιατί αυτό δεν ήταν αλήθεια… Θα ερχόταν, όμως, η σειρά μας… 

Πολύ νωρίς η Αθήνα πήρε πολεμική όψη και ζούσε στο ρυθμό της εμπόλεμης κατάστασης. Έβλεπες στους δρόμους κοπέλες και νέες γυναίκες ντυμένες στην άσπρη στολή των εθελοντριών αδελφών νοσοκόμων του Ερυθρού Σταυρού, στρατιωτικές στολές και τραυματίες. Στα σπίτια έπλεκαν ασταμάτητα μάλλινες φανέλες και κάλτσες για τους φαντάρους. Η υπερήφανη, ενθουσιώδης, καθολική και με κάθε τρόπο συμμετοχή της κοινωνίας στον αγώνα, με την πεποίθηση όλων για την τελική νίκη, είχαν δημιουργήσει ένα υπέροχο πνεύμα. Ένα πνεύμα που όποιος το έζησε, ακόμα και σήμερα, μετά από τόσες δεκαετίες, κυριεύεται από μεγάλη συγκίνηση. 

Θα αναφέρω μόνο ότι οι οικογένειες αυτών που έπεφταν στο μέτωπο δεν πενθούσαν ούτε δέχονταν συλλυπητήρια. Παρά τον πόνο τους, έδειχναν υπερηφάνεια για την θυσία των νεκρών τους. Ένοιωσα πολύ άσχημα όταν πήγα να συλλυπηθώ την οικογένεια του σημαιοφόρου Γεωργίου Αθανασίου για την απώλειά του στα τέλη Ιανουαρίου του 1941. Όχι μόνο δεν έγιναν δεκτά τα συλλυπητήριά μου αλλά παρατηρήθηκα για το «πως, ναυτικός δόκιμος ων, δεν εγνώριζα ότι οι Έλληνες δεν πενθούν τους υπέρ Πατρίδος πεσόντες νεκρούς των» [3]. 

Τη θαυμαστή αυτή ομοψυχία χαλύβδωναν οι απανωτές επιτυχίες των ενόπλων δυνάμεων μας και η απελευθέρωση των βορειοηπειρωτικών εδαφών. Η «τραγουδίστρια της νίκης» Σοφία Βέμπο αποθεωνόταν στις παραστάσεις των επιθεωρήσεων και, γενικά, έπνεε ένας αέρας ενθουσιασμού και άκρατου πατριωτισμού. 

Αυτός ο αέρας ήταν που έφερε την κρητική V Μεραρχία στο μέτωπο. Η οικογένειά μου είναι από την Κρήτη και έχω ακούσει ότι η κοινωνία της Μεγαλονήσου έφερε βαρέως που στους Κρήτες δεν δινόταν η τιμή να πολεμήσουν υπέρ Πατρίδος. Ο Μεταξάς είχε προβλέψει τη διατήρηση της μεραρχίας Κρητών στη νήσο ως φρουρά της, αλλά, προ της αγανάκτησης της τοπικής κοινωνίας, συνηγόρηση για τη μεταφορά της στη ζώνη των επιχειρήσεων. Αργότερα και παρά την ατελή οργάνωση της άμυνας της νήσου, οι Γερμανοί δυσκολεύθηκαν να την καταλάβουν. Αν η μεραρχία είχε παραμείνει, ίσως η Κρήτη να μην καταλαμβανόταν [4].

Ταυτότητα του σημαιοφόρου Χρήστου Παπασηφάκι. ΦΩΤΟ: Αρχείο Χ. Παπασηφάκι. Επεξ: Περί Αλός
Όπως ήδη ανέφερα, παρακολουθούσαμε τη νικηφόρο εξέλιξη των επιχειρήσεων. Τις όποιες ειδήσεις μαθαίναμε στην έξοδό μας, ενώ δεν είχαμε καμμία επίσημη ενημέρωση από τη Σχολή. Σα να μην γινόταν πόλεμος. Σήμερα, το πράμα φαίνεται περίεργο – αν όχι ανεξήγητο – από τη στιγμή, μάλιστα, που μόνο καλά νέα υπήρχαν. Να ήταν, άραγε, εντολή του ΓΕΝ ή παράλειψη της διοίκησης της Σχολής; Αμφιβάλλω να ήταν το δεύτερο. Η Σχολή εσιώπησε ακόμη και όταν εισέβαλλε και η Γερμανία, χωρίς τούτο να σημαίνει ότι αγνοούσαμε τη συντριβή της Γιουγκοσλαβίας και την κάθοδο των γερμανικών μεραρχιών προς Νότον. 

Μέχρι την 6η Απριλίου 1941 που δεχθήκαμε τη γερμανική επίθεση, θα μπορούσα να πω ότι δεν είχαμε αισθανθεί τη δράση του πολέμου. Εκείνο το απόγευμα, ο Πειραιάς βομβαρδίστηκε αλύπητα από τη γερμανική αεροπορία. Με τη σήμανση του συναγερμού, τρέξαμε στο καταφύγιο που ήταν σκαμμένο κάτω από τον βραχώδη λοφίσκο του θεραπευτηρίου και αισθανόμαστε τη γη να τρέμει από τις εκρήξεις. Μεταξύ των πλοίων που χτυπήθηκαν ήταν κι ένα φορτηγό πλοίο γεμάτο με πυρομαχικά του βρετανικού στρατού – το Κλαν Φράιζερ – που πήρε φωτιά. Οι βρετανικές αρχές δεν είχαν ενημερώσει τις ελληνικές για το επικίνδυνο φορτίο του πλοίου, ώστε αυτό να μην εισέλθει στο λιμάνι. Όταν σημάνθηκε πέρας συναγερμού ήταν νύκτα και πέσαμε να κοιμηθούμε στους θαλάμους μας. 

Ξυπνήσαμε μέσα στη νύκτα από μία ισχυρότατη έκρηξη, το ωστικό κύμα της οποίας ξεκάρφωσε τα παράθυρα και τα πέταξε στο εσωτερικό των θαλάμων. Από θαύμα δεν υπήρξαν ούτε καν τραυματισμοί. Πεταχθήκαμε από τα κρεβάτια μας και τρέξαμε κάτω. Ένα μεγάλο κομμάτι πυρακτωμένης λαμαρίνας είχε πέσει στην οροφή του Κεντρικού Κτιρίου και είχε μεταδώσει τη φωτιά στο πισόχαρτο με το οποίο ήταν σκεπασμένο το υαλοστάσιό της για λόγους κάλυψης φώτων. Η έκρηξη προερχόταν από τα πυρομαχικά του Κλαν Φράιζερ που, τελικά, είχαν αναφλεγή, προκαλώντας τεράστιες καταστροφές στο λιμάνι και στα πλοία που ναυλοχούσαν σε αυτό. 

Κάτω από αυτές τις συνθήκες και με τους Γερμανούς να προελαύνουν, η Σχολή δεν μπορούσε να συνεχίσει τη λειτουργία της και το πρωί της 7ης Απριλίου μας έδιωξαν σε επ’ αόριστον άδεια. Και πάλι, μέσα στη παραζάλη των ημερών, καμμία οδηγία δεν μας δόθηκε. 

Το σπίτι μου ήταν στην Κρήτη, ωστόσο, η μετάβαση εκεί ήταν πρακτικά αδύνατη εκείνες τις μέρες. Αναγκαστικά, λοιπόν, έμενα στο σπίτι του θείου μου. Εξ άλλου, οι γονείς μου ήταν εγκατεστημένοι στο Μεσολόγγι όπου ο πατέρας μου ήταν διοικητής του εκεί Κέντρου Επιστράτευσης. Ήταν αξιωματικός του πεζικού και, μετά τον τραυματισμό του στη μάχη του Σκρα, κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε μεταταγεί στο Σώμα των Στρατολόγων. Θυμάμαι, πάντως, ότι ανεβαίνοντας στην Αθήνα, πέρασα από την πλατεία του Δημοτικού Θεάτρου του Πειραιά και είδα να έχει εκτιναχθεί εκεί η τσιμινιέρα του Κλαν Φράιζερ. 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Χρ. Παπασιφάκι και Α. Κ. Δημητρακόπουλου 

[1] Βαθμός αντίστοιχος του σημερινού ανθυπασπιστή.
[2] Ο Α. Λεβίδης, με δράση κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους, τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τις ναυτικές επιχειρήσεις στη Μεσημβρινή Ρωσία, υπήρξε μια από τις ηρωϊκές μορφές του Ναυτικού. Στη διάρκεια της Κατοχής, ίδρυσε και διηύθυνε την αντιστασιακή οργάνωση «Μαλέας» που είχε ως αποστολή τη συλλογή πληροφοριών, τη διενέργεια δολιοφθοριών και τη διαφυγή προσωπικού στη Μέση Ανατολή. Αρχές του 1943 διέφυγε στη Μ. Ανατολή και τοποθετήθηκε στην Υπηρεσία Πληροφοριών Καϊρου, στη συνέχεια δε, από τις αρχές Μαΐου του 1943, διατέλεσε προϊστάμενος της Υπηρεσίας Πληροφοριών Σμύρνης. Τον Σεπτέμβριο του ιδίου έτους, μετέχοντας σε διασυμμαχική επιτροπή για την απελευθέρωση νήσων του Ανατολικού Αιγαίου και της Δωδεκανήσου, συνελήφθη από το πλήρωμα της ιταλικής τορπιλακάτου η οποία τη μετέφερε, παραδόθηκε στις γερμανικές αρχές της Σύρου και εγκλείστηκε σε στρατόπεδο αιχμαλώτων στη Γερμανία, όπου παρέμεινε μέχρι την απελευθέρωσή του από τα αμερικανικά στρατεύματα τον Σεπτέμβριο του 1945, οπότε επέστρεψε στην Ελλάδα. Στις 24/8/1945, τιμήθηκε με το Χρυσούν Αριστείο Ανδρείας, για: ηρωϊκήν μέχρι αυτοθυσίας απόδοσιν επί του πεδίου της μάχης προς απελευθέρωσιν των ελληνικών νήσων, τον Σεπτέμβριον 1943 κατά την συνθηκολόγησιν της Ιταλίας. Παράλληλα, του απονεμήθηκε και το παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (Order of the British Empire).
[3] Ο Γεώργιος Αθανασίου ήταν γιός του Ναυάρχου ε.α. Νικολάου Αθανασίου και αδελφός των Αθανασίου και Ιωάννου Αθανασίου, επίσης αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού. Ενώ το αντιτορπιλλικό Θύελλα, στο οποίο υπηρετούσε, συνόδευε το επιβατηγό Αλμπέρτα από τον Πειραιά στη Μήλο με σφοδρή θαλασσοταραχή, γλίστρησε τις νυχτερινές ώρες της 27ης Ιανουαρίου 1941, έπεσε στη θάλασσα και απωλέσθηκε, παρά την εκτεταμένη, διαρκείας έρευνα που ακολούθησε. Ανήκε στη «διοικούσα» τάξη όταν εγώ (ο Χρ. Παπασιφάκις) εισήλθα στη Σχολή κι έχαιρε μεγάλης εκτιμήσεως και αγάπης μεταξύ των τότε δοκίμων. Για την απώλεια του Αθανασίου έγραψε ο Ακαδημαϊκός Σ. Μελάς στο κεφάλαιο Ο Κύριος Άθλος του βιβλίου του Φλογισμένα Πέλαγα. Η Θαλασσινή Εποποιία 1940-1941. Στη περιγραφή αυτή υπάρχουν μερικές χωρίς ιδιαίτερη ουσία ανακρίβειες, ενώ τα πραγματικά γεγονότα αναφέρονται στην αφήγηση του Κ. Τσάλλη στο παρόν βιβλίο του Δημητρακόπουλου. Στις 16/9/1946 τιμήθηκε με το Μετάλλιο Εξαιρέτων Πράξεων επειδή: υπηρετών εις το Ναυτικόν κατά τον λήξαντα πόλεμον, απωλέσθη εν διατεταγμένη υπηρεσία διατελών.
[4] Η Μεραρχία Κρήτης μεταφέρθηκε το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου του 1940 (βλ. Φωκά, τομ. Α΄, σελ. 138- 141).