7 Μαρτίου 2023

Η Ζωή εν πλω στο Υποβρύχιο ΓΛΑΥΚΟΣ: Μια βρετανική μαρτυρία

Υποβρύχιο ΓΛΑΥΚΟΣ. Αρχείο: Δημήτρης Γκαλών
 
Μετάφραση: Αντιπλοίαρχος Γιώργος Απιδιανάκης ΠΝ,
Διοικητής Βάσης Υποβρυχίων
 
Δημοσιεύεται για πρώτη φορά με την
έγκριση του Γ. Απιδιανάκη για το Περί Αλός
 
Μετά την αποδημία του Στόλου στην Αλεξάνδρεια τον Απρίλιο του 1941, τα ελληνικά υποβρύχια τέθηκαν υπό τον επιχειρησιακό έλεγχο του Διοικητή του 1ου Βρετανικού Στολίσκου Υποβρυχίων. Από τον Ιούνιο, αφού ολοκληρώθηκαν κάποιες βασικές επισκευές, τα υποβρύχια ξεκίνησαν τις πρώτες περιπολίες στην περιοχή του Καστελόριζου. Από τη θέση αυτή αναμενόταν να αναχαιτίσουν εμπορικά πλοία της Γαλλίας του Βισύ τα οποία διέφευγαν από τη Συρία μετά από την επέμβαση των βρετανικών στρατευμάτων. Το ΓΛΑΥΚΟΣ εκτέλεσε την πρώτη του περιπολία μεταξύ 12 και 27 Ιουλίου 1941 με νέο Κυβερνήτη τον Πλωτάρχη Βασίλειο Ασλάνογλου στην περιοχή του Καστελόριζου και στην περιοχή της Ρόδου. Στα ελληνικά υποβρύχια επέβαιναν επίσης Βρετανοί αξιωματικοί ως σύνδεσμοι με τη Βρετανική Διοίκηση. Ακολουθεί η ανεπίσημη αναφορά του Ανθυποπλοιάρχου R.G. Simmers προς τον Διοικητή του 1ου Στολίσκου Βρετανικών Υποβρυχίων που επέβη στην πρώτη περιπολία του ΓΛΑΥΚΟΣ. Συγκεκριμένα, παρουσιάζεται το τμήμα της που αφορά…Στη Ζωή στα Ελληνικά Υποβρύχια!  
 
Πηγή: ADM 199/1150
 
31η Ιουλίου 1941
 
Κύριε,  
Έχω την τιμή να υποβάλω τις ακόλουθες παρατηρήσεις επί της περιπολίας του ελληνικού υποβρυχίου ‘’ΓΛΑΥΚΟΣ’’, από 12 έως 27 Ιουλίου 1941. Το παρόν σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί επίσημη αναφορά αλλά ανήκει στη φύση των δικών μου προσωπικών παρατηρήσεων ……..  
 
ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑ  
 
Επειδή δεν εφαρμοζόταν το σύστημα «Νύχτα για Μέρα» για τη ρύθμιση της εσωτερικής υπηρεσίας, είχα άστατη παρουσία στα γεύματα αλλά, όταν ένιωθα πεινασμένος, δεν υπήρχε δυσκολία στην εξεύρεση φαγητού εκτός του ωραρίου των γευμάτων. Μακαρόνια, ρύζι και κομπόστα βερίκοκο φαινόταν να είναι τα βασικά είδη διατροφής αλλά συμπληρώνονταν από μια ποικιλία από σούπες και κονσέρβες με κρέας ή ψάρι. Το ψωμί διαρκούσε για τις τρεις πρώτες μέρες. Στις επόμενες τέσσερεις με πέντε μέρες διατίθετο ένα είδος παξιμαδιού, ενώ για το υπόλοιπο του ταξιδιού οι γαλέτες. Αμφότερα τα δύο τελευταία ήταν ιδιαίτερα εύγεστα συνοδευόμενα από ένα είδος βουτύρου που υπήρχε σε αφθονία. Το πόσιμο νερό ήταν μεν αποχρωματισμένο, σαν από σκουριά, αλλά ήταν καλό και αρκετά δροσερό. Δεν τέθηκε περιορισμός στη χρήση του νερού από την αρχή του ταξιδιού οπότε σημειώθηκε μια μικρή έλλειψη προς το τέλος της περιπολίας με αποτέλεσμα να απαγορευτεί η χρήση του για προσωπικό πλύσιμο κατά τις τελευταίες μέρες.
 
Όσο για το αλκοόλ, δεν επιτρεπόταν η κατανάλωσή του μέχρι την έξοδο από τον τομέα περιπολίας. Κατόπιν επιτρεπόταν ένα μπουκάλι μπύρας το βράδυ. Μετά χαράς αναφέρω ότι αυτό δεν αποτέλεσε κακή επιρροή για εμένα!  
 
Ένα κουτί με φαγώσιμα, που παρασχέθηκε από το προσωπικό τροφοδοσίας του HMS MEDWAY, παρελήφθη από τους δύο βοηθούς μου ευχαρίστως καθώς εκείνοι δεν είχαν την ίδια ευχέρεια όπως εγώ στο να ζητάνε φαγητό πέραν του χρόνου των γευμάτων.  
 
ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ  
 
Ήταν εξαιρετική! Απ’ ότι κατάλαβα υπήρχαν τρεις αρουραίοι, (Adolf, Benito και Matsuoka) αλλά δεν συνάντησα ούτε μία κατσαρίδα ή κοριούς. Οι μπουλμέδες και οι διάδρομοι καθαρίζονταν και σφουγγαρίζονταν κάθε βράδυ.  
 
Το πλοίο είχε την τάση να γίνεται πολύ ζεστό προς το τέλος της ημέρας οπότε, επειδή δεν υπήρχε επικάλυψη φελλού στις οροφές των διαμερισμάτων, αναπτυσσόταν πολύ υγρασία. Κατά το ταξίδι της επιστροφής, όμως, οι παραπάνω συνθήκες βελτιώθηκαν σημαντικά.  
 
Το σύστημα απόπλυσης στις τουαλέτες ήταν εκτός λειτουργίας και γι’ αυτό κατά τη χρήση τους αποπλένονταν με ένα κουβά νερό αλλά και περιοδικά από κάποιον στρατεύσιμο. Πέραν αυτού, σε καμία περίπτωση δεν ήταν προσβλητική η εικόνα των τουαλετών καθόσον η χρήση καθαριστικών ήταν ελεύθερη.  
 
ΒΑΡΔΙΑ  
 
Απ’ όσο μπορούσα να καταλάβω η εσωτερική υπηρεσία ήταν ως ακολούθως: Το πλοίο καθαριζόταν από την πρώτη βάρδια. Το πλήρωμα κοιμόταν μέχρι την έναρξη της κατάδυσης. Μετά την κατάδυση, γίνονταν εργασίες συντήρησης και μετά τα γεύματα το πλήρωμα κατακλινόταν για μιάμιση με δύο ώρες πριν την ανάδυση. Προσωπικά κοιμόμουν μεταξύ 06:00-11:30 οπότε συμμετείχα στο γεύμα και ξανά μεταξύ 14:00-18:00. Τη νύχτα όταν δεν έγραφα και τη μέρα όταν δεν κοιμόμουν, διάβαζα.  
 
ΚΑΤΑΔΥΣΗ ΚΑΙ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ
 
Η διαδικασία της κατάδυσης το πρωί ήταν πολύ αργή σε σχέση με τις δικές μας διαδικασίες. Μετά την κατάδυση, το βάθος και η ζύγιση τηρούντο εξαιρετικά. Μόνο έξωθεν της Αλεξάνδρειας αντιμετωπίσαμε μια αιφνίδια αλλαγή στην πυκνότητα της θάλασσας και απωλέσαμε ραγδαία το βάθος μέχρι τα 60 μέτρα, αλλά το περισκοπικό βάθος ανακτήθηκε γρήγορα.
 
Βλάβες, ιδιαίτερα στο ηλεκτρικό τμήμα του συστήματος πηδαλιουχίας, ήταν συχνές και σημειώνονταν πολυάριθμες μικρές πυρκαγιές εξαιτίας της κακής μόνωσης των γερμανικής κατασκευής καλωδίων. Το σύστημα σύμπλεξης της δεξιάς κύριας μηχανής με τον ελικοφόρο άξονα, που είχε πρόσφατα επισκευαστεί, ήταν επιρρεπές σε αιφνίδια ολίσθηση. Ο επαναλήπτης της γυροπυξίδας Sperry ήταν εκτός λειτουργίας για το μεγαλύτερο μέρος του ταξιδιού, ενώ κατά τον πλου προς την Αλεξάνδρεια ο κινητήρας του επαναλήπτη πορείας έπαθε βλάβη και έπρεπε να αντικατασταθεί.  
 
Το σύστημα παρακολούθησης της μαγνητικής πυξίδας ήταν απλό και παρείχε εξαιρετική εικόνα του ανεμολογίου. Υπήρχε επίσης μια ενδιαφέρουσα συσκευή που παρείχε την κατάσταση φόρτισης της συστοιχίας. Αυτή, μέσω υδρόλυσης, παρείχε με μια ματιά την κατάσταση φόρτισης της συστοιχίας χωρίς να απαιτείται κάθοδος στον χώρο των στοιχείων. Πριν την ανάδυση οι αεροθλιπτικές τίθεντο για λίγη ώρα σε λειτουργία ώστε η πίεση εντός του σκάφους να ελαττωθεί κατά ¼ της ίντσας.  
 
ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΟ 
 
Μετά χαράς αναφέρω ότι αμφότερα αυτά τα στοιχεία βρίσκονταν σε εξαιρετικό επίπεδο. Οι αξιωματικοί είχαν ενδεχομένως την τάση να φωνάζουν κάποιες φορές αλλά το κατώτερο προσωπικό φαίνεται να το αποδεχόταν ως φιλοσοφία και υπάκουε ευχαρίστως. Κατά τη διάρκεια των δύο δράσεων με το πυροβόλο, κατά την έκρηξη της βόμβας βάθους, όπως και όταν επικαθίσαμε, δεν υπήρξε έξαψη και όλοι παρέμειναν αρκετά ήρεμοι. Οι βλάβες και οι πυρκαγιές αντιμετωπίστηκαν γρήγορα και αποτελεσματικά στο σύνολό τους και το πλήρωμα, ως σύνολο, μου φάνηκε εξόχως εθισμένο και επαρκώς ικανό. 
 
H ιταλική ''κανονιοφόρος συνοδείας'' (cannoniere di scorta) ERNESTO GIOVANNINI που έβαλε τη Βόμβα Βάθους εναντίον του ΓΛΑΥΚΟΣ την 21η Ιουλίου 1941. ΦΩΤΟ: Συλλογή Paolo Bonassin https://www.flickr.com/photos/103963823@N07/
 
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ 
 
Ο Κυβερνήτης, Πλωτάρχης Ασλάνογλου, αποτελεί ιδιαίτερα ευχάριστη προσωπικότητα και έδινε την εντύπωση του ιδιαίτερα ικανού και φερέγγυου. Μιλούσε αγγλικά αρκετά ικανοποιητικά. Είχε ένα διασκεδαστικό συνήθειο να κλαίγεται για τις ευκαιρίες που δεν κατόρθωνε να αξιοποιήσει ακόμη και αν αυτό δεν οφειλόταν σε δικό του λάθος. Όπως για παράδειγμα στην περίπτωση που συναντήσαμε το τουρκικό ατμόπλοιο TURC. Ήταν επίσης πολύ εξοικειωμένος με το σχέδιό του να επιδράμει στο Καστελόριζο κατά την τελευταία ημέρα της περιπολίας. Αυτό δυστυχώς έπρεπε να εγκαταλειφθεί λόγω της ξαφνικής αλλαγής του τομέα περιπολίας.  
 
Ο Κυβερνήτης, Πλωτάρχης Ασλάνογλου
 
Ο Υποπλοίαρχος Μέρλιν, ο Ύπαρχος, ως Άγγλος κατά το ήμισυ, είναι πολύ Εγγλέζος από πολλές απόψεις αν και φαινόταν να θίγεται όταν του το επισήμαιναν. Τα τελευταία έξι χρόνια υπηρετεί στα υποβρύχια και είναι ιδιαίτερα επαγγελματίας. Ήταν πολύ φιλόξενος και ευχάριστος προς εμένα.  
 
Ο Τρίτος Αξιωματικός δεν γνώριζε καλά αγγλικά. Είναι καλός ναυτίλος παρόλο που η μέθοδός του να λαμβάνει παρατηρήσεις φαινόταν ιδιαίτερα ανορθόδοξη. Πολύ ήρεμος!  
 
Ο Τέταρτος Αξιωματικός ήταν επίσης πολύ φιλικός προς εμένα και καλωσόριζε κάθε ευκαιρία να «γυαλίζει» τα αγγλικά του που ήταν ιδιαίτερα ικανοποιητικά. Δεν είχα πολλές ευκαιρίες να τον ελέγξω κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του.  
 
Παρόλο που αντιλαμβάνομαι πλήρως ότι δεν είμαι πιστοποιημένος για τέτοιες παρατηρήσεις όπως οι παραπάνω, αισθάνομαι ότι αυτές μπορεί να αποβούν χρήσιμες στο να ρίξουν φως στους χαρακτήρες των ένδοξων συμμάχων μας.  
 
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ  
 
Η φιλοξενία που μου παρασχέθηκε, όπως και στους δύο βοηθούς μου, ήταν υπεράνω σύγκρισης. Όλοι οι αξιωματικοί έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον όσον αφορά στις απόψεις μου για τις ναυτικές διαδικασίες, στην αναγνώριση στόχων, στην είσοδο σε προασπιζόμενους λιμένες, στα ναυτικά σήματα και στο QBC (?).  
 
Υποβάλω επίσης ξανά την πρόταση ενός προκάτοχό μου να παρέχονται προκαταβολικά κάποιες πάγιες πληροφορίες στους αξιωματικούς-συνδέσμους καθώς επίσης να μεσολαβεί μια περιορισμένη εκπαίδευση στα ελληνικά ιδιαίτερα όσον αφορά σε θέματα ναυτικής ορολογίας. 
 
Ανθυποπλοίαρχος R.G. Simmers
 
Για τα ελληνικά υποβρύχια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το Περί Αλός προτείνει τα βιβλία:  
 
Κρίστυ Ε. Ιωαννίδου, Η ζωή στα ελληνικά υποβρύχια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, Βραβείο Θετικών Επιστημών Ακαδημίας Αθηνών. Εκδ. Historical Quest, 2021. Τηλ. παραγγελιών: 210 2611832. 
 
Δημήτρης Γκαλών, Διαβαίνοντας τις ατραπούς του θρύλου. Ένα βιβλίο για τη δράση και τη βύθιση του υποβρυχίου "Κατσώνης" μέσα από τα ιστορικά αρχεία και τα ημερολόγια πολέμου όλων των επιχειρησιακά εμπλεκομένων μερών. Βραβείο Θετικών Επιστημών Ακαδημίας Αθηνών. Εκδ. Ελληνικού Ινστιτούτου Ναυτικής Ιστορίας (ΕΛ.Ι.Ν.ΙΣ.). Τηλ. παραγγελιών: 2118002111. 
 
Βασίλης Ιατρίδης, Απ' τον βυθό στον Ουρανό. Βιογραφία του ήρωα Πλοιάρχου Μίλτωνα Ιατρίδη, Κυβερνήτη του υποβρυχίου ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ. Εκδ. Πελασγός. Τηλ. Παραγγελιών: 210 6440021.
 

9 Φεβρουαρίου 2023

Ποιός φοβᾶται καί γιατί τήν ἰδιωτική πρωτοβουλία;

Τό 1982 ἡ κυβέρνηση τοῦ Ἀνδρέα Παπανδρέου, αἰφνιδιαστικά, χωρίς νά ἔχει προηγηθεῖ διάλογος, ἀποφάσισε νά καταργήσει τήν Ἰδιωτική Ναυτική Ἐκπαίδευση! 
 
Μέσα σέ μία νύχτα, ἕνα ὁλόκληρο οἰκοδόμημα, πού εἶχε χτισθεῖ πέτρα-πέτρα καί εἶχε ἐφοδιάσει τήν ἑλληνική ἐμπορική Ναυτιλία μέ ἑκατοντάδες χιλιάδες ἄξια στελέχη, λειτουργῶντας παραλλήλως πρός τήν δημόσια Ναυτική Ἐκπαίδευση διά τῶν Ἀνωτέρων Δημοσίων Σχολῶν Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, βρέθηκε μέ κομμένο τό ρεῦμα.
 
Ἔκλεισαν ὁ Ἀρχιμήδης, ὁ Πυθαγόρας, ὁ Προμηθεύς, ὁ Ἀναξαγόρας, ὁ Ἀπολλώνιος στον Πειραιᾶ ἀλλά καί ἄλλες Σχολές σέ ἄλλα σημεῖα τῆς Ἑλλάδος, καί ἡ Ναυτική Ἐκπαίδευση πέρασε στό δημόσιο, χωρίς κανείς νά εἶναι βέβαιος ὅτι οἱ ΑΔΣΕΝ, οἱ ὁποῖες ἀργότερα ἀναβαθμίσθηκαν σέ «Ἀκαδημίες», ἐπαρκοῦσαν γιά νά ἐφοδιάσουν τήν Ναυτιλία μας μέ τά στελέχη τά ὁποῖα εἶχε ἀνάγκη.  
 
Οἱ παροικοῦντες τόν Πειραιᾶ γνώριζαν ὅτι ὅλο αὐτό τό σχέδιο εἶχε ἐκπονηθεῖ ἀπό μιά ὁμάδα καθηγητῶν-συνδικαλιστῶν τῶν δημοσίων σχολῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν στελέχη τοῦ ΠΑΣΟΚ καί κατόρθωσαν νά ἀποκτήσουν τήν ἀποκλειστικότητα σέ ἕναν τόσο εὐαίσθητο γιά τήν χώρα καί τήν Ναυτιλία τομέα.  
 
Τήν συνέχεια τήν γνωρίζουμε. Ἡ Ναυτιλία χρόνο μέ τόν χρόνο ἔβλεπε νά λιγοστεύουν οἱ Ἕλληνες ναυτικοί, καθώς οἱ ἀξιωματικοί τούς ὁποίους παρήγαγαν οἱ δημόσιες σχολές δέν ἐπαρκοῦσαν. Ἔτσι, ἄρχισε τό ἄνοιγμα πρός χαμηλότερα ἀμειβομένους ἀξιωματικούς ἀλλοδαπούς, εἶδαν κάποιοι ἐφοπλιστές ὅτι καί μέ τούς ξένους ἡ δουλειά γίνεται, καί τό πρᾶγμα πῆρε τόν δρόμο του.  
 
Τό 1998 ὁ τότε ὑπουργός (κυβέρνηση Σημίτη) Γ. Ἀνωμερίτης, μέ ἕνα τολμηρό σχέδιο, ἑτοίμασε τόν Νόμο μέ τόν ὁποῖο θά ἄνοιγε ὁ δρόμος γιά τήν ἰδιωτική πρωτοβουλία. Λίγο πρίν τόν καταθέσει, ἀντικαταστάθηκε καί ἔκτοτε, ὁ «Νόμος Ἀνωμερίτη», περιφέρεται ἀπό συρτάρι σέ συρτάρι καθώς οὐδείς ὑπουργός τολμᾶ νά τόν φέρει (ἀνανεωμένο) πρό ψήφιση στήν Βουλή.
 
Οἱ κατά καιρούς ὑπουργοί τῆς Νέας Δημοκρατίας, πού ἀνέλαβαν καθήκοντα, ἔδιναν ὑποσχέσεις προεκλογικές, ἀλλά τό σχέδιο παρέμενε στό συρτάρι! Οὐδείς τολμοῦσε νά μιλήσει γιά Ἰδιωτική πρωτοβουλία. Ὅλοι τήν μνημόνευαν, ἀλλά οὐδείς τολμοῦσε νά τῆς ἀνοίξει τήν πόρτα. Καί οἱ Ἀκαδημίες, ὅπως ὀνομάζονται πλέον οἱ «ἀναβαθμισμένες» δημόσιες Σχολές, ἐξακολουθοῦν νά εἶναι μονοπώλιο, νά παραγάγουν ἀποφοίτους ἐκ τῶν ὁποίων οὔτε οἱ μισοί δέν πηγαίνουν στήν θάλασσα, νά στέλνουν ἑκατοντάδες Ἑλληνόπουλα (πού δέν εἰσάγονται στίς Ἀκαδημίες) κάθε χρόνο νά σπουδάζουν πλοίαρχοι καί μηχανικοί σέ ἄλλες εὐρωπαϊκές χῶρες καί τήν Πολιτεία νά κάνει ὅτι δέν βλέπει καί δέν ἀκούει…  
 
Καί ὁ σημερινός ὑπουργός ἔχει πολλάκις ἀναφερθεῖ στήν ἀνάγκη τοῦ ἀνοίγματος στόν ἰδιωτικό τομέα στήν Ναυτική Ἐκπαίδευση. Ἀλλά μέχρι τώρα, ἄκρα τοῦ τάφου σιωπή. Ὥσπου, προχθές, στήν Ναυτιλιακή Λέσχη, ὅταν ἐρωτήθη σχετικῶς, δήλωσε ὅτι «ἑτοιμάζεται νόμος-πλαίσιο» μέ τόν ὁποῖο θά δοθεῖ δυνατότητα στήν ἰδιωτική πρωτοβουλία νά ἐπανδραστηριοποιηθεῖ στόν χῶρο τῆς Ναυτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, διευκρινίζοντας, μάλιστα, ὅτι τό ἄρθρο 16 τοῦ Συντάγματος δέν ἀποτελεῖ πρόβλημα.  
 
Τήν ἑπομένη, ὅμως, στήν ἐπίσημη ἀνακοίνωση τοῦ ὑπουργείου, σχετικά μέ τήν ὁμιλία τοῦ ὑπουργοῦ στήν Ναυτιλιακή Λέσχη, ὅπου καί ἔγινε ἡ προαναφερθεῖσα δήλωση, δέν ὑπῆρχε πουθενά ἡ ἀναφορά του στήν ἰδιωτική πρωτοβουλία.  
 
Ἀντιθέτως, ὑπῆρξε πάλι τό γνωστό τροπάριο τῆς ἀναβάθμισης τῶν Ἀκαδημιῶν, ὑπό τήν αἰγίδα συγκεκριμένου (ἰδιωτικοῦ) Ἱδρύματος.  
 
Ἡ ἴδια, φοβική, ὑποτακτική καί ψιθυρίζουσα Νέα Δημοκρατία, πού γνωρίσαμε ἀπό τό 1981 καί ἐντεῦθεν…  
 
Ἄρθρο στήν «ΕΣΤΙΑ», Σ. 21 Ἰανουαρίου 2023, φ. 42.461 σελ. 1, 4 (αναδημ. στην ηλεκτρονική έκδοση 23/01/2023).
 
το είδαμε ΕΔΩ

2 Ιανουαρίου 2023

Το πρώτο ταξίδι…

Του Κυριάκου Ταπακούδη – Συγγραφέα και παλιού ναυτικού 
 
Ήταν μικρός στα χρόνια αλλά ένιωθε και σκεφτόταν σαν μεγάλος. Αναρωτιόταν γιατί οι μεγαλύτεροι κάποιες φορές τούλεγαν όταν θα μεγαλώσει θα πήξει το μυαλό του. Δεν σκεφτόταν σαν μικρός παρά μόνο καταλάβαινε ότι ίσως οι μεγάλοι σκέφτονταν σαν μικροί.
 
Μεγάλωσε και έζησε όλα τα παιδικά του χρόνια φτωχικά, χωρίς φαγητό τις παραπάνω μέρες. Θυμάται τους κρύους χειμώνες χωρίς θέρμανση, τα κρύα μπάνια, ακόμη και το μαγείρεμα πανω στη νηστιά από ξύλα αφου δεν υπήρχε αέριο στο γκάζι. Απο τον μπακάλη του χωριού αγόραζαν μονο ψωμί, πάντα βερεσέ που το ξοφλούσαν με πολλη δυσκολία. Ήσαν χρόνια παιδικά δύσκολα και φτωχικά, θυμάται τη μάνα του άρρωστη να υποφέρει στο κρεβάτι του πόνου και να πεθαίνει νέα χωρίς να προλάβει να γεράσει.  
 
Όταν πέρασαν τα χρόνια οι θύμισες έμειναν ανεξίτηλες, αλλά άντλησε μεγαλη έμπνευση και εμπειρίες από όσα έζησε σαν παιδί, ήταν εμπειρίες που τον σημάδεψαν και τον βοήθησαν να γίνει καρτερικός και υπομονετικός, κυριότερα έμαθε να βασίζεται στον εαυτό του. Με τις δυστυχίες και τις κακοτυχίες και χωρίς τα ελέη Θεού, ήταν φτωχά παιδικά χρόνια που θα τον ακολουθούσαν για πάντα στην υπόλοιπη του ζωή και θα επιδρούσαν καθοριστικά στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του και θα επηρέαζαν την μετέπειτα εξέλιξή και συμπεριφορά του.  
 
Τέλειωσε το σχολειό, έμαθε γράμματα και κάμποσα Εγγλέζικα, αποφάσισε να ξενιτευτεί, να παει στα καράβια. Ένιωθε πως δεν τον χωρούσε ο τόπος, ένιωθε γυρω του τοίχους που τον φυλάκιζαν και περιόριζαν τους ορίζοντες του, τοίχους που ήταν όμως μικροί να τον κρατήσουν, έτσι μια μέρα τους προσπέρασε και έφυγε μακριά τους.  
 
Αποτίναξε τα στενά δεσμά του περιβάλλοντος του, πλάτυνε τη στράτα που περπατούσε και ανοίχτηκε στα πέρατα του κόσμου. Έγινε διαβάτης και περπάτησε τη γη, έγινε θαλασσοπόρος και έπλευσε τη θάλασσα, είδε και γνώρισε πόλεις και χωριά, καινούργιους τόπους και ανθρώπους, νέα ήθη και έθιμα, άλλες κουλτούρες και νέα πραγματα αληθινά μυστήρια.  
 
Θυμάται πολύ έντονα τους τελευταίους μήνες στο στρατό, υπηρετούσε σε ένα φυλάκιο στη βόρεια περιοχή της Πόλης. Έβρισκε δουλειά στα χωράφια με πέντε σελίνια μεροκάματο. Ήταν σκληροτράχηλα τα αφεντικά, δεν μπορούσε ούτε ανάσα να πάρει και δούλευε σκληρά. Το μεροκάματο πολύ μικρό, αλλά καθόλου δεν τον πείραζε, φτάνει που κάθε τόσες μέρες έβρισκε δουλειά. Φύλαε τα πέντε σελίνια με ευλάβεια, όταν απολύθηκε είχε φυλάμενες τρεις λίρες. Κατάφερε και βρήκε δουλειά σε μια αποθήκη με είκοσι λίρες το μήνα. Ήταν όμως πολύ προσωρινή, γιατί σε πολύ λίγο καιρό έφαγε πόρτα, του έφαγε τη δουλειά κάποιος συγγενής του αφεντικού. Όμως εκείνη τη μέρα τη θυμάται πολύ καλά, γιατί μέτρησε τις λίρες που με πολύ κόπο είχε μαζέψει, και ήταν όσες αρκούσαν να αγοράσει ένα εισιτήριο στο πλοίο «Κνωσός». Ανέβηκε στο βαπόρι και το μεγάλο ταξίδι ξεκίνησε…  
 
Έστεκε στην πρύμνη και κοίταζε τους τόπους του να μένουν πίσω. Το πλοίο που τον έπαιρνε μακριά έμαθε πως έκανε το στερνό του ταξίδι και θα παροπλιζόταν. Ήταν γέρικο, το είχε φάει η θάλασσα. Το μόνο που έλπιζε ήταν το δικό του ταξίδι να μην ήταν το τελευταίο από την πατρίδα του, έλπιζε να τον βοήθαγε ο Θεός και κάποτε να γύριζε πίσω με προκοπή.  
 
Με ανήσυχες σκέψεις να του γεμίζουν το μυαλό έστεκε και αποχαιρετούσε το νησί του ώσπου η στεριά χάθηκε και έμεινε μονο η απέραντη θάλασσα.  
 
Η ωρα πέρασε και το σούρουπο τον βρήκε στην δια θέση ακουμπισμένο στα ρέλια. Το εισιτήριο που αγόρασε ήταν το φτηνό, θα την έβγαζε ξάγρυπνος στην κουβέρτα. Στεκόταν με τις σκέψεις να του τριβελίζουν το νου κάνοντας σχέδια και σκέψεις για το άγνωστο μέλλον που τον ανέμενε, με μια ελπίδα στην καρδιά να είναι καλύτερο από το μίζερο του παρελθόν.  
 
Ύστερα ήρθε το πρωί και το φως της ημέρας φανέρωσε το απέραντο γαλάζιο της θάλασσας που έσβηνε στις μακρινές αποστάσεις των οριζόντων. Ένιωσε τα βλέφαρα του να βαραίνουν, έκατσε και έγειρε τη ράχη στον μπουλμέ του πλοίου και αποκοιμήθηκε με τον δροσερό αέρα της θάλασσας να του σκάφτει δροσερά τα πρόσωπο.  
 
Με τον παφλασμό του πλοίου στα κύματα για νανούρισμα κοιμήθηκε κάμποση ωρα, ώσπου ο ήλιος τον χτύπησε κατακούτελα και ξύπνησε. Έμεινε αγουροξυπνημένος να κοιτάζει τους επιβάτες να πηγαινοέρχονται μπροστά του, ενώ στην ήρεμη θάλασσα δελφίνια στο πλευρικό του πλοίου κολυμπούσαν και χοροπηδούσαν χαρούμενα.  
 
Έμεινε ακουμπισμένος στα ρέλια να παρακολουθά τα παιχνιδίσματα των κυμάτων, δεν είχε βιάση, όλος το χρόνος του θεού ήταν μαζί του. Πέρασε όλη η μέρα, ήρθε η νύχτα, ξανάρθε το πρωί και τότε άκουσε χαρούμενες φωνές που φώναζαν, «στεριά, στεριά». Σήκωσε το κεφάλι και αντίκρισε πέρα μακριά τη στεριά της Ελλάδας, που σιγά οσο πλησίαζαν το λιμάνι του Πειραιά έπαιρνε τη μορφή του. Ένιωσε μια ανατριχίλα να τον ριγά, σε λίγο θα πατούσε πανω στα ιερά χώματα της μάνας Πατρίδας, της Ελλάδας των Ελλήνων, της χώρας του φωτός και του πνεύματος.  
 
Πηγή: e-Nautilia
το είδαμε ΕΔΩ

6 Δεκεμβρίου 2022

Χριστούγεννα στον Ωκεανό

Γράφει ο Μιχάλης Καρπαθάκης τέως πλοίαρχος Ε.Ν. 
 
Κάπου στην άλλη μεριά του πλανήτη ταξίδευε το φορτηγό «Αργώ-Χίος» φορτωμένο καλαμπόκι από την δυτική ακτή της Αμερικής, με προορισμό κάποιο λιμάνι του Πακιστάν, τροφή για έναν από τους ποιο πεινασμένους λαούς του κόσμου. Μεγάλο και δύσκολο ταξίδι στην καρδιά του χειμώνα.
 
Όπου να ’ναι πλησιάζον τα Νικολοβάρβαρα, εορτή του Αγίου Νικολάου, προστάτη και αφέντη όλων των ναυτικών. Η εικόνα του δεν λείπει από καμιά γέφυρα πλοίου. Είναι τοποθετημένη ακριβώς πίσω από το τιμόνι, κοιτάζει μπροστά τον ορίζοντα της θάλασσας, και ακούραστος εκεί στην θέση του, κάνει βάρδια με τους θαλασσινούς σ’ όλες τις θάλασσες του κόσμου. Μα και οι θαλασσινοί τον τιμούν και τον ευλαβούνται.  
 
Σε κάθε κρεβάτι, σε κάθε κουκέτα, σε όλες ανεξαιρέτως τις καμπίνες, θα δεις το εικόνισμά του, κρεμασμένο στον μπουλμέ (τοίχο) λίγα εκατοστά πιο πάνω από το μαξιλάρι. Κατά κανόνα οι περισσότεροι ναυτικοί είναι βλάσφημοι. Χριστοί, Παναγίες και καντήλια αγίων, ακούς καθημερινά να βλαστημούνται, χωρίς κανένα λόγο. Τον Άγιο Νικόλαο όμως όχι. Δεν άκουσα ποτέ κανένα να τον βλασφημά. Ίσως γιατί φοβούνται. Ίσως γιατί την ώρα της μεγάλης φουρτούνας, την ώρα που νομίζεις ότι το επόμενο κύμα θα σε πάρει στον βυθό, τη στιγμή που βλέπεις ότι όλα τελειώνουν, τότε γυρίζεις τα μάτια σου στον Άγιο και κουβεντιάζεις μαζί του. «Σώσε με» τον παρακαλείς. «Μην αφήσεις το κύμα να με σκεπάσει. Ο μόνος που μπορεί να το κάνει είσαι εσύ».  
 
Η ημέρα εορτής του Αγίου Νικολάου σηματοδοτεί ότι και ο Χειμώνας έχει μπει για τα καλά, με ισχυρούς ανέμους, καταιγίδες και μεγάλες φουρτούνες, στα μεγάλα πλάτη του βόρειου ημισφαίριου. Όμως ο Άγιος ξημέρωσε την ημέρα του, με δώρο μια απίστευτη μπονάτσα.
 
Κρύο αρκετό να μην μπορείς να ξεμυτίσεις στο κατάστρωμα. Η θάλασσα όμως φιλική, ήμερη, και η πλώρη του «Αργώ-Χίος» την έσκιζε μαλακά καθώς προχωρούσε, λες και φοβόταν μην την πληγώσει και την πονέσει. Όλο το πλήρωμα με τα καθαρά ρούχα της σκάτζας μέσα στο σαλόνι και στο καπνιστήριο, προσπαθούσαν να περάσουν όσο πιο ευχάριστα μπορούσαν την ώρα τους. Δυο μπουκάλια ουίσκι ανοιγμένα, οι ξηροί καρποί, η κάσα με τις κόκα-κόλες και τις μπύρες, υπενθύμιζαν ότι η σημερινή ημέρα δεν είναι όπως όλες οι άλλες, αλλά είναι η σημαντικότερη εορτή του ναυτικού κόσμου.  
 
- Χρόνια πολλά παλικάρια! Ο Άγιος Νικόλαος πάντα στην πλώρη του καραβιού μας! Ευχές ο ένας στον άλλο, χειραψίες, πειράγματα, ιστορίες και περιγραφές πως εορτάζεται ο Άγιος σε κάθε νησί και τόπο.  
 
- Παιδιά σε λίγες ημέρες θα είναι Χριστούγεννα. Είναι η τρίτη συνεχόμενη χρονιά που θα μας βρουν Χριστουγεννιάτικες εορτές στην μέση του Ωκεανού. Είναι η τρίτη φορά που τις άγιες ημέρες των Χριστουγέννων θα τις περάσομε χιλιάδες μίλια μακριά από την οικογένεια, τα παιδιά μας, τις γυναίκες μας και τις αδελφές, τους γέρους γονείς μας. Πέρυσι δεν ξέρω σε πια θάλασσα αρμενίζαμε, αλλά θυμάμαι πολύ καλά ότι ούτε που το καταλάβαμε ότι ήλθαν και πέρασαν Χριστούγεννα. Βρεθήκαμε απροετοίμαστοι, λες και ήμασταν πρωτόμπαρκοι. Αυτή τη φορά όμως θέλω να εορτάσομε τις άγιες ημέρες σαν άνθρωποι και σαν τους χριστιανούς όλου του κόσμου. Να φτιάξομε εορταστική Χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα σε όλους τους χώρους του πλοίου, να φανεί ότι ο Χριστός γεννήθηκε και για μας, που είμαστε μια μικρή κουκίδα στην απεραντοσύνη του κόσμου.  
 
Ο Υποπλοίαρχος ανέλαβε τον συντονισμό, και άρχισε αμέσως η κατανομή των απαραίτητων εργασιών στον κάθε ένα. Ο μαραγκός με την βοήθεια δύο ναυτών θα κατασκευάσουν μια μεγάλη φάτνη, και θα την τοποθετήσουν πάνω στον μουσαμά του Νο 4 αμπαριού. Ο Γ’ μηχανικός με τον ηλεκτρολόγο θα φτιάξουν το χριστουγεννιάτικο δέντρο για το κατάστρωμα κι ο Λοστρόμος με τους ναύτες θα αναλάβει το στόλισμα του πρυμνιού άλμπουρου. Σαλόνια-τραπεζαρίες θα στολιστούν από τον καμαρότο και τους βοηθούς του, ενώ ο μάγειρας κι ο παραμάγειρας θα κανονίσουν το χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Συμφωνήσαμε όλοι, και με όρεξη αρχίσαμε τις προετοιμασίες, μια και ο καιρός δεν μας εμπόδιζε να φτιάξουμε αυτά που θέλαμε.  
 
Περίπου σε μία εβδομάδα, ολοκληρώθηκε η κατασκευή της φάτνης επάνω στις μπουκαπόρτες του Νο 4 αμπαριού. Μια φάτνη καταπληκτική, κατασκευασμένη από ξύλο και λινάτσα, με τον κατάλληλο φωτισμό και γερά στηριγμένη να μην την πάρει το κύμα αν τύχει και χαλάσει ο καιρός. Την άλλη μέρα ηλεκτροσυγκολήθηκε το χριστουγεννιάτικο δέντρο στην κόντρα γέφυρα. Υψηλό μέχρι τρία μέτρα, φωτισμός με πενήντα λάμπες, ήταν ορατό τουλάχιστον από πέντε μίλια μακριά και φυσικά απ’ όλο το πίσω μέρος του πλοίου. Την ίδια μέρα ο καμαρότος βρήκε σε κάποια αποθήκη ένα κιβώτιο γεμάτο με χριστουγεννιάτικα στολίδια, χρωματιστές μπάλες, γιρλάντες, λαμπιόνια κι ένα πλαστικό χριστουγεννιάτικο δέντρο. Γνώριζε την ύπαρξή τους αλλά τα έκρυβε, γιατί το στόλισμα και ξεστόλισμα κάθε χρόνο ήταν μια παραπάνω δουλειά κι απέφευγε να την κάνει. Αυτή την φορά όμως που είδε τις προσπάθειες των άλλων ντράπηκε, κι αποφάσισε να φανερώσει το κιβώτιο με τα στολίδια. Έτσι στολίστηκαν τα σαλόνια και οι τραπεζαρίες και στήθηκε κι ένα ωραιότατο εσωτερικό χριστουγεννιάτικο δέντρο. Κάθε μέρα όλο και κάτι καινούργιο φτιαχνόταν, και πολύ γρήγορα όλα τα μέρη του πλοίου είχαν στολιστεί, κι όλοι μας περιμέναμε την άγια νύχτα που δεν άργησε να έλθει.  
 
Την παραμονή των Χριστουγέννων, αμέσως μετά την ώρα του καφέ, εμφανίστηκε μία τετραμελής ομάδα και άρχισαν να ψέλνουν τα κάλαντα. Ο Α’ Ανθυποπλοίαρχος με ακορντεόν, ο Γ’ Μηχανικός με μπουζούκι και δύο ναύτες με τρίγωνα που οι ίδιοι είχαν κατασκευάσει. Άρχισαν από την γέφυρα, κατέβηκαν στο μηχανοστάσιο και μετά πήγαν σε όλες τις καμπίνες αξιωματικών και πληρώματος, αρχής γενομένης από του Πλοιάρχου. Κατέληξαν στο σαλόνι αξιωματικών, και μαζεύτηκε όλο το πλήρωμα. Ο χώρος ήταν στολισμένος τόσο ωραία, που θύμιζε πολυτελές ξενοδοχείο! Στο πρώτο τραπέζι ήταν ακουμπισμένοι δύο τεράστιοι δίσκοι γεμάτοι με κουραμπιέδες και μελομακάρονα. Άλλοι δίσκοι με ξηρούς καρπούς, αναψυκτικά, μπύρες και δύο μπουκάλια ουίσκι.  
 
Τα κάλαντα του Τζόβενου…
 
«Πάλι Χριστούγεννα μας βρήκανε
καταμεσής τ’ ωκεανού
οι αναμνήσεις της πατρίδας
κι οι θύμισες κυρίευσαν το νου.  
 
Ζηλιάρα θάλασσα μας κράτησες
πολύ μακριά απ’ τα νησιά μας
αλάργα απ’ τις μάνες, τις γυναίκες μας
τ’ αδέλφια, τα παιδιά μας  
 
Χριστέ μου που γεννήθηκες για μας
την άγια νύχτα τούτη,
εμείς ποτέ μας δεν ζητήσαμε,
όλα της θάλασσας τα πλούτη.  
 
Ένα σπιτάκι στο νησί,
παράθυρο να βλέπει στο γιαλό,
μικρό εκκλησάκι, κάτασπρο
με όμορφο καμπαναριό  
 
Μικρή βαρκούλα άλμπουρο, πανί,
αρματωσιά με δίχτυα, παραγάδια
της πρώτης μου αγαπητικιάς, της θάλασσας,
να γεύομαι τα χάδια».  
 
Ευχές ο ένας στον άλλο, με την κυριότερη ευχή «του χρόνου στα σπίτια μας». Ακούστηκαν κάλαντα τοπικά με ιδιωματισμούς και παραλλαγές του κάθε νησιού και τόπου, που με καμάρι για την ιδιαίτερη του πατρίδα τα έψαλε ο κάθε ναυτικός. Το απόγευμα σχηματίστηκε μια παρέα και άρχιζαν να παίζουν πόκα. Η χαρτοπαιξία με χρήματα απαγορεύεται αυστηρώς στα πλοία. Εάν όμως ο Πλοίαρχος είναι λίγο ελαστικός, ή εάν συμμετέχει και ο ίδιος στο παιχνίδι, τότε αρκετοί από το πλήρωμα, παρέες – παρέες παίζουν καθημερινά τέτοια παιχνίδια. Χάνονται ολόκληροι μισθοί, αρχίζουν τα μίση, οι αντιζηλίες, δημιουργούνται πολλά προβλήματα, κλοπές, ακόμα και φόνοι έχουν σημειωθεί σε κάποιες περιπτώσεις. Ευτυχώς όμως ο δικός μας ο Πλοίαρχος δεν συμμετέχει, ούτε και ελαστικός είναι. Απαγορεύει αυστηρά κάθε παιχνίδι με χρήματα κι έχει το κεφάλι του ήσυχο. Μόλις έμαθε ότι στο καπνιστήριο παίζουν χαρτιά με χρήματα, πήγε αμέσως και τους διέταξε να σταματήσουν.  
 
- Δεν θα μου χαλάσετε εσείς τις χριστουγεννιάτικες ημέρες με τους καυγάδες και τις στεναχώριες σας. «Λόγω των ημερών κύριε Πλοίαρχε», του δικαιολογήθηκε ο ντουκουμάνης. «Κι εγώ λόγω των ημερών δεν σας τιμωρώ. Δεν θα παίξετε όμως. Θα σας το επιτρέψω για λίγες μόνο ώρες την παραμονή της πρωτοχρονιάς», είπε ο Πλοίαρχος. Ζήτησαν συγνώμη, τα χαρτιά εξαφανίστηκαν και το παιχνίδι σταμάτησε αμέσως.  
 
Το ίδιο βράδυ μαζεύτηκαν στις τραπεζαρίες από νωρίς. Υπήρχαν άφθονα φαγητά και ποτά και πολύ γρήγορα εμφανίστηκαν και «πιάσανε δουλειά» το ακορντεόν και το μπουζούκι. Όρεξη για γλέντι όμως δεν υπήρχε. Άρχιζαν κάποιο τραγούδι, και μετά την πρώτη στροφή, ένας – ένας σταματούσε. Άρχιζαν κάτι άλλο, αλλά οι περισσότεροι δεν ακολουθούσαν. Μερικοί συζητούσαν μεταξύ τους, άλλοι δεν μιλούσαν καθόλου, και άλλοι κρατούσαν με περισυλλογή το κεφάλι τους. Ήταν φανερό ότι οι σκέψεις τους ήταν αλλού. Τα σώματα, τα κορμιά των ναυτικών μπορεί να ήταν επάνω στο «ΑΡΓΩ-ΧΙΟΣ» καταμεσής του Ωκεανού, αλλά οι ψυχές τους, το πνεύμα και οι σκέψεις τους , ήταν στην γλυκιά πατρίδα, μέσα στα σπίτια τους, στο τραπέζι που ήταν καθισμένα τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Το ακορντεόν και το μπουζούκι σταμάτησαν αφού δεν υπήρχε συμμετοχή. Επεκράτησε απόλυτη περισυλλογή και μεγάλη συγκίνηση. Αρκετά μάτια κοκκίνισαν, βγήκαν μαντίλια και χαρτοπετσέτες για να σκουπίσουν διακριτικά κάποια δάκρυα και να κρύψουν αναφιλητά. Ο Μαστρο-Τίμος ο Β’ Μηχανικός, ένα παλικάρι 35 χρονών σηκώθηκε ξαφνικά από την καρέκλα του και τρέχοντας έφυγε για την καμπίνα του. Επέστρεψε σε δύο λεπτά με πλυμένο το πρόσωπό του, αλλά τα σημάδια των δακρύων ήταν ορατά. Ντράπηκε να κλάψει μπροστά μας και πήγε και το έκανε στην καμπίνα του, μπροστά στη φωτογραφία της γυναίκας του και των δύο παιδιών του.  
 
Ο Πλοίαρχος αντιλήφθηκε την εκρηκτική κατάσταση που επικρατούσε και για να αλλάξει την ατμόσφαιρα, σηκώθηκε όρθιος και είπε: «Ναύτες…. Χρόνια πολλά σε όλους, καλά Χριστούγεννα, ευτυχία και χαρά σε εσάς προσωπικά και στις οικογένειες σας. Είναι πράγματι σκληρό τις άγιες τούτες ημέρες να βρισκόμαστε στην άλλη άκρη της γης, χιλιάδες μίλια μακριά από τις οικογένειές μας. Σας συστήνω υπομονή και πάντα να σκέφτεστε το σκοπό που είσαστε πάνω σε τούτο το πλοίο, και τον λόγο που μόνοι σας διαλέξατε αυτό το επάγγελμα. Το ταξίδι κάποια στιγμή θα τελειώσει, γρήγορα οι σκοποί σας θα ολοκληρωθούν και θα έλθει η ώρα της επιστροφής και της χαράς. Να θυμάστε πάντα ότι χωρίς την θυσία την δικιά σας τα πράγματα στο σπίτι θα ήταν δυσκολότερα από ότι είναι σήμερα. Τελειώνω με μια ευχή για όλους, του χρόνου το χριστουγεννιάτικο δέντρο να το στολίσομε στα σπίτια μας, μαζί με τις οικογένειές μας»!  
 
Αυτά είπε ο Πλοίαρχος, καληνύχτισε και ανέβηκε στη γέφυρα να ρίξει την ματιά του. Κέφι για διασκέδαση δεν δημιουργήθηκε. Άρχισαν σιγά – σιγά να φεύγουν για τις καμπίνες τους. Πρώτοι οι βαρδιάνοι που έπρεπε να κοιμηθούν για την νυχτερινή τους βάρδια, μετά οι ντεϊμάνηδες, αν και την επομένη λόγω της μεγάλης εορτής ήταν ημέρα ανάπαυσης και ξεκούρασης. Όλοι προτίμησαν να κλειστούν στις καμπίνες τους, να επικοινωνήσουν νοερά με τα αγαπημένα τους πρόσωπα, να ξαναδούν αγαπημένες φωτογραφίες, να γράψουν γράμματα, και να ξαναδιαβάσουν αυτά που έλαβαν στο προηγούμενο λιμάνι. Την επομένη, ημέρα των Χριστουγέννων, τα πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά. Ο Μάγειρας είχε ετοιμάσει του κόσμου τα καλά! Παστίτσιο που αρέσει σε όλους, γαλοπούλα και χοιρινό με πατάτες στον φούρνο. Από ορεκτικά ότι μπορείς να φανταστείς. Η εντολή του Πλοιάρχου ήταν να διατεθούν τα πάντα και σε απεριόριστη ποσότητα.  
 
Στις 12:00 ακριβώς, μπήκε ο Πλοίαρχος στην τραπεζαρία ντυμένος με την επίσημη στολή του. Χαιρέτησε με χειραψία τον κάθε ένα χωριστά, και αμέσως αρχίσαμε το φαγητό. Επανήλθαν το ακορντεόν και το μπουζούκι και έπιασαν δουλειά. Αφού είπαμε τα κάλαντα όλοι μαζί, άρχισε μια πολύ ωραία διασκέδαση που κράτησε μέχρι αργά το βράδυ. Λίγο πριν τα μεσάνυχτα το ακορντεόν σταμάτησε, διότι ο ανθυποπλοίαρχος έφυγε να προετοιμαστεί για την μεταμεσονύχτια βάρδια του. Η όμορφη παρέα δεν μπόρεσε να κρατηθεί περισσότερο. Ένας – ένας άρχισαν να φεύγουν για τις καμπίνες τους, ενώ το «ΑΡΓΩ – ΧΙΟΣ» συνέχιζε το μακρινό του ταξίδι για το Πακιστάν…  
 
Πηγή: Viannitika
Εικόνα από: e-nautilia

18 Σεπτεμβρίου 2022

Έλλειμμα 3.500 ναυτικών ετησίως αντιμετωπίζει η ελληνική ναυτιλία

Την ανάγκη ενίσχυσης της ναυτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα με επιπλέον υποδομές και με την εισαγωγή περισσότερων νέων σπουδαστών, καθώς ο ελληνόκτητος στόλος διαρκώς μεγαλώνει και υπάρχει έλλειψη Ελλήνων ναυτικών, επισημάνθηκε σε ημερίδα που διοργάνωσε το Υπουργείο Ναυτιλίας στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.,με θέμα η “Δημόσια Ναυτική Εκπαίδευση Η επόμενη μέρα”.
 
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, ο Γενικός Γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής του υπουργείου Ναυτιλίας Μανώλης Κουτουλάκης, επεσήμανε ότι η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής ναυτιλίας έχει δύο πυλώνες.
 
Ο ένας έχει να κάνει με την εξυπηρέτηση και την υποστήριξη της ελληνικής σημαίας και το κομμάτι της ελληνικής πλοιοκτησίας που ελέγχει περισσότερα από 5.000 ελληνόκτητα πλοία παγκοσμίως και ο δεύτερος με τους ανθρώπους της ναυτιλίας μέσα και έξω από το καράβι. 
 
Χαρακτήρισε πολύ σημαντικό ότι ο Έλληνας ναυτικός αναγνωρίζεται διεθνώς όχι μόνο για τη ναυτοσύνη του αλλά και την κατάρτισή του, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση έχει θέσει ένα πολύ σημαντικό βηματισμό με την υποστήριξη των υπηρεσιών της δημόσιας ναυτικής εκπαίδευσης, ενώ αξιοποιεί στο έπακρο τους ευρωπαϊκούς πόρους καθώς η επένδυση στους ανθρώπους περνάει και στην επένδυση του επιπέδου του περιβάλλοντος και των εξοπλισμών. 
 
Περισσότερα από 13 εκατ. ευρώ σε εξοπλισμούς στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού
 
Ανέφερε ότι σε εκπαιδευτικό επίπεδο, το υπουργείο Ναυτιλίας έχει επενδύσει ευρωπαϊκούς πόρους από το ευρωπαϊκό κοινωνικό ταμείο, με τη στήριξη της επιτελικής δομής ΕΣΠΑ, περισσότερα από 13 εκατ. ευρώ σε εξοπλισμούς στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού ενώ υποστηρίζει την πρακτική άσκηση των σπουδαστών για το Α και Β εκπαιδευτικό ταξίδι που είναι πολύ σημαντικό για την απόκτηση εμπειρίας. 
 
Πρόσθεσε, επίσης, ότι για την επόμενη προγραμματική περίοδο έχουν δρομολογηθεί περισσότερα από 200 εκατ. ευρώ σε επενδύσεις για τη ναυτική εκπαίδευση στην Ελλάδα. 
 
Τόνισε ότι υπάρχει μια πολύ σημαντική δράση που το υπουργείο Ναυτιλίας κατάφερε από κοινού με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε συνεργασία με τη διεύθυνση εκπαίδευσης ναυτικών και την επιτελική δομή ΕΣΠΑ να υλοποιήσει για τους σπουδαστές της ναυτικής εκπαίδευσης και έχει να κάνει με τη διοικητική μέριμνα της υποστήριξη σίτισης, στέγασης και άλλων κινήτρων που θα βοηθήσουν και παιδιά που δεν έχουν την ίδια δυνατότητα με κάποια άλλα να σπουδάσουν και να μην είναι αντικίνητρο το οικονομικό η το εισοδηματικό επίπεδο. 
 
Ανέφερε ότι η ραχοκοκαλιά του σύστημα ναυτικής εκπαίδευσης στηρίζεται μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες του μόνιμου προσωπικού σε εξαιρετικούς ωρομίσθιους και αναπληρωτές καθηγητές και το κόστος αυτών επιβαρύνει ολοκληρωτικά το ευρωπαϊκό κοινωνικό ταμείο με τη συνδρομή και του κεφαλαίου ναυτικής εκπαίδευσης. 
 
Ανάγκη για περισσότερες υποδομές και σπουδαστές
 
Ο πρόεδρος του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδας Δρ. Γιώργος Πατέρας, μίλησε για την ανάγκη δημιουργίας περισσότερων υποδομών στη ναυτική εκπαίδευση στην Ελλάδα για την εισαγωγή περισσότερων σπουδαστών, καθώς όπως ανέφερε χρειαζόμαστε περίπου 3.500 νέους ναυτικούς το χρόνο για τα επόμενα 20 χρόνια για να καλυφθούν οι ανάγκες. 
 
Είπε ότι ο ελληνόκτητος στόλος έχει μεγαλώσει με περίπου 7% το τελευταίο χρόνο και σύμφωνα με την τελευταία απογραφή απαριθμεί 5.300 πλοία ενώ το 25% του παγκόσμιου στόλου είναι πολύ νέος με μέσο όρο ηλικίας τα 11 χρόνια. 
 
«Χρειαζόμαστε αξιωματικούς που καταλαβαίνουν πώς δουλεύουν τα πιο σύγχρονα πλοία. θέλουμε καλούς αξιωματικούς και προτιμάμε τους Έλληνες ναυτικούς καθώς μπορούμε πιο εύκολα να συνεννοηθούμε», τόνισε. 
 
Ανέφερε εξάλλου ότι ένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική πλοιοκτησία δεν είναι το εργατικό κόστος αλλά για το γεγονός ότι δεν υπάρχουν ελληνικά πληρώματα για αντικατάσταση καθώς με τη σύμβαση ναυτικής εργασίας MLC ένας ναυτικός δεν μπορεί να παραμείνει στο πλοίο περισσότερο από ένα χρόνο. 
 
Νέες δράσεις στη ναυτική εκπαίδευση
 
Ο Χρήστος Βαγιωνάκης, Προϊστάμενος Τμήματος Κανονισμών και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Ναυτικών του υπουργείου δ’ηλωσε ότι από τις 43 ψηφιακές δράσεις που έχει υπογράψει το υπουργείο Ναυτιλίας με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης οι 11 αφορούν το σύστημα Δημόσιας Ναυτικής Εκπαίδευσης.
 
Προανήγγειλε τη δημιουργία πλατφόρμας που θα αποτελεί το ηλεκτρονικό μητρώο εκπαιδευτικών και στο οποίο θα ενταχθούν οι υπηρετούντες εκπαιδευτικοί στη ναυτική εκπαίδευση ενώ θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις και τα προσόντα σε όσους θέλουν να υπηρετήσουν σε αυτή. 
 
Επίσης πρόσθεσε ότι σε συνεργασία με το ίδρυμα Ευγενίδου προχωρά η υλοποίηση της δράσης της εκπαίδευσης των εκπαιδευτών στις σχολές ναυτικής εκπαίδευσης που αποτελεί μία βασική απαίτηση που έχει τεθεί από τον ΕΜΣΑ (Ευρωπαϊκό οργανισμό για την ασφάλεια στη θάλασσα). 
 
Ανέφερε ότι η δημόσια ναυτική εκπαίδευση αυτή τη στιγμή υπηρετείται από 14 σχολές πλοιάρχων και μηχανικών σε 11 ακαδημίες εμπορικού ναυτικού (10 σχολές πλοιάρχων και 4 σχολές μηχανικών) πέντε κέντρα επιμόρφωσης και μετεκπαίδευσης και δύο σχολές σωστικών και πυροσβεστικών μέσων που επίσης παρέχουν μετεκπαίδευση στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Συμπλήρωσε ότι εφόσον ευοδωθούν οι προσπάθειες μέσα στο 2023 θα λειτουργήσει και η σχολή σωστικών και πυροσβεστικών μέσων στις Οινούσσες που είναι ένα αίτημα χρόνων που υλοποιήσαμε με σοβαρό σχεδιασμό. 
 
Ο διευθυντής της σχολής πλοιάρχων στην ΑΕΝ Μακεδονίας Νικόλαος Τσούλης, Πλοίαρχος Α’ τάξης Ε.Ν., είπε ότι στη σχολή εφέτος οι σπουδαστές δουλεύουν πάνω σε έναν τελευταίας τεχνολογίας εξομοιωτή γέφυρας ενώ για δεύτερη χρονιά θα λειτουργήσει και ο προσομοιωτής δορυφορικών επικοινωνιών. 
 
Επεσήμανε την ανάγκη να υπάρξουν περισσότεροι και ποιοτικότεροι ναυτικοί και καλύτερα εκπαιδευμένοι για να καλύψουν τις ανάγκες που υπάρχουν. Τόνισε ότι στην ΑΕΝ Μακεδονίας ολοκληρώνεται η πλατφόρμα για τα στοιχεία των σπουδαστών με τη δυνατότητα άμεσης πρόσβασης, ενώ παράλληλα τρέχει ένα ακόμα πρόγραμμα αυτό με το μητρώο εκπαιδευτικών που θα απαλλάξει της διεύθυνση της σχολής από επιπλέον εργασία αφού κάθε χρόνο θα πρέπει να εξετάζονται οι φάκελοι των εκπαιδευτικών των ίδιων ατόμων που δουλεύουν ως ωρομίσθιοι στις ίδιες σχολές.
 

3 Αυγούστου 2022

Με τον καπετάνιο Κώστα Κτενά ταξιδεύουμε στο Ιόνιο (βίντεο)

από το κανάλι Greek Village Life 
 
Στο Νυδρί της Λευκάδας, ο Καπετάν Κώστας, μας υποδέχεται στο πλοίο του, μας μιλάει για τη ζωή του και το ναυτικό επάγγελμα και μας πλοηγεί με περιήγηση και εκδρομή σε μια ονειρεμένη κρουαζιέρα στο Ιόνιο πέλαγος. Καλές διακοπές!

29 Ιουλίου 2022

Εγγυήσεις ασφαλείας ζητούν οι Έλληνες πλοιοκτήτες για να στείλουν βαπόρια στα ουκρανικά λιμάνια εξαγωγής σιτηρών

Εγγυήσεις ασφαλείας των πληρωμάτων και ασφάλισης των δρομολογίων ζητούν οι πλοιοκτήτες για να στείλουν τα βαπόρια τους στα ουκρανικά λιμάνια εξαγωγής σιτηρών, εν μέσω προσδοκιών ότι οι πρώτοι όγκοι θα μπορούσαν να αποδεσμευτούν άμεσα. «Προσωπικά βλέπω θετικά τη συμφωνία, αφού στόχος είναι να ξεκινήσουν εξαγωγές πολλών εκατομμυρίων τόνων σιταριού και καλαμποκιού που εκτιμάται ότι βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε αποθήκευση» λέει στη «Ν» ο Κώστας Δελαπόρτας, επικεφαλής της Meadway Shipping & Trading, ελληνικής ναυτιλιακής εταιρείας με στόλο πλοίων μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου.
 
«Πιστεύω, όμως, ότι θα περάσει αρκετός χρόνος για να ξεκινήσει η πραγματική μεταφορά σε μεγάλη κλίμακα καθώς οι πλοιοκτήτες χρειάζονται επιβεβαίωση ότι η ασφάλεια θα καλύψει τα δρομολόγια προς την περιοχή -η οποία εξακολουθεί να είναι εμπόλεμη ζώνη-, καθώς επίσης και ότι δεν θα θέσουμε σε κίνδυνο τα πληρώματα των πλοίων» συμπληρώνει ο κ. Δελαπόρτας.
 
Όπως αναφέρεται σε σχετική έκθεση της Dryad Global, η οποία ειδικεύεται στη θαλάσσια ασφάλεια, σε αρχικό στάδιο τη μεταφορά θα αναλάβουν πλοία ουκρανικών εταιρειών και τα διεθνή εμπορικά βαπόρια θα ακολουθήσουν τις επόμενες ημέρες, αφού οριστικοποιηθούν οι κανονισμοί και οι συμβουλές ασφαλείας από το κέντρο συντονισμού στην Τουρκία. 
 
«Εμείς, από την πλευρά μας, θα παρακολουθούμε στενά την κατάσταση κι επιθυμούμε να βοηθήσουμε το συντομότερο, πάντοτε όμως με ασφαλή τρόπο» καταλήγει ο κ. Δελαπόρτας.  
 
Τα ρωσικά σιτηρά
 
Με χθεσινές δηλώσεις του σε ρωσικά μέσα, ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών, Αντρέι Ρουντένκο, σημείωσε ότι οι μεταφορές αναμένεται να ξεκινήσουν στο άμεσο μέλλον, αλλά έθεσε ως προϋπόθεση για την εφαρμογή της συμφωνίας την άρση των περιορισμών και στις εξαγωγές των ρωσικών σιτηρών, κάτι που αποτελεί τμήμα αυτής. Οι εξαγωγές σιτηρών από Ρωσία και Ουκρανία πρέπει να ξεκινήσουν ταυτόχρονα, βάσει της τετραμερούς συμφωνίας που υπεγράφη, είπε χαρακτηριστικά. 
 
Το Πολεμικό Ναυτικό της Ουκρανίας ανέφερε πάντως χθες ότι έχουν ξεκινήσει οι εργασίες σε τρία ουκρανικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας για την επανέναρξη των εξαγωγών.  
 
Ασφαλιστικό κόστος
 
Σε ασφαλιστικό επίπεδο, ο κ. Δελαπόρτας αναφέρει ότι «δεν υπάρχει ακόμη κάποια επίσημη ενημέρωση σχετικά με τις καλύψεις αφού η συμφωνία είναι σε πρώιμο στάδιο κι όλοι περιμένουμε να δούμε πώς θα εφαρμοστεί τελικά». 
 
Την εκτίμηση ότι το ασφαλιστικό κόστος «θα διατηρηθεί σε ρεαλιστικά επίπεδα για να διευκολυνθεί αυτή η σπουδαία ανθρωπιστική πρωτοβουλία» διατυπώνει μέσω της «Ν» ο επικεφαλής για θέματα ναυτιλίας και αεροπορίας στη Lloyd’s Market Association, Neil Roberts. Σε ερώτηση για το αν μπορεί να υπολογιστεί σήμερα η τιμολόγηση που θα προκύψει, προσθέτει: «Δεν μπορούμε να το ξέρουμε ακόμη, αλλά πρέπει να είναι οικονομικά προσιτή για να δουλέψει η συμφωνία». 
 
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το «στήσιμο» των ασφαλιστικών μηχανισμών για την εφαρμογή της συμφωνίας δεν είναι δύσκολο, αλλά πρέπει πρώτα να διενεργηθούν αξιολογήσεις κινδύνου από τους ασφαλιστές. 
 
ΠΗΓΗ: Naftemporiki.gr

21 Μαΐου 2022

ΕΕΕ: Κορυφαία ναυτιλιακή δύναμη στον κόσμο η Ελλάδα

Κορυφαία ναυτιλιακή χώρα στον κόσμο παραμένει η Ελλάδα, κατέχοντας το 21% του παγκόσμιου στόλου – Η ετήσια έκθεση της ΕΕΕ
 
*Γράφει ο Γιώργος Φωκιανός
 
Κορυφαία ναυτιλιακή χώρα στον κόσμο παραμένει η Ελλάδα, κατέχοντας το 21% του παγκόσμιου στόλου, σε όρους χωρητικότητας (dwt), με 5.514 πλοία. «Στο ρευστό παγκόσμιο περιβάλλον, η ναυτιλία λειτούργησε και λειτουργεί ως φάρος σταθερότητας», αναφέρει στο μήνυμά της η πρόεδρος της Ενώσεως Ελλήνων Εφοπλιστών, Μελίνα Τραυλού. 
 
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της ΕΕΕ που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, οι Έλληνες πλοιοκτήτες συνεχίζουν να επενδύουν σταθερά σε πλοία με μεγαλύτερη αποδοτικότητα και περιβαλλοντικά οφέλη. 
 
Η συνολική χωρητικότητα του ελληνόκτητου στόλου έχει αυξηθεί κατά 45,8% σε σύγκριση με το 2014, ενώ ακόμη και κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, δηλαδή από το 2019, η χωρητικότητα αυξήθηκε κατά 7,4%. Ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος μεταφέρει φορτία μεταξύ τρίτων χωρών σε ποσοστό άνω του 98% της μεταφορικής του ικανότητας, αποτελώντας έτσι τον μεγαλύτερο διασυνοριακό μεταφορέα παγκοσμίως.  
 
Συγκεκριμένα, οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν:31,78% του παγκόσμιου στόλου πετρελαιοφόρων 
25,01% του παγκόσμιου στόλου μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου 
22,35% του παγκόσμιου στόλου μεταφοράς Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG)
15,60% του παγκόσμιου στόλου μεταφοράς χημικών & προϊόντων πετρελαίου
13,85% του παγκόσμιου στόλου μεταφοράς Υγροποιημένου Αερίου Πετρελαίου (LPG)
9,33% του παγκόσμιου στόλου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων 
 
Επιπλέον, ο ελληνόκτητος στόλος αντιπροσωπεύει το 59% του στόλου που ελέγχεται από Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), ο οποίος σε ποσοστό άνω οτου 75% δραστηριοποιείται στον bulk/tramp τομέα, ενώ το ένα τρίτο του ελληνόκτητου στόλου φέρει σημαία Κράτους Μέλους της ΕΕ.  
 
Όπως τονίζεται, οι Έλληνες πλοιοκτήτες επενδύουν συνεχώς σε νέα, ενεργειακά αποδοτικά πλοία και σε φιλικό προς το περιβάλλον εξοπλισμό. H μέση ηλικία του ελληνόκτητου στόλου (9,99 έτη) είναι χαμηλότερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο (10,28 έτη). 
 
Νέες παραγγελίες 
 
Οι παραγγελίες ναυπήγησης πλοίων από Έλληνες πλοιοκτήτες ανέρχονται σε 173 πλοία (από 104 πλοία το προηγούμενο έτος), που αντιστοιχούν σε 17,3 εκατομμύρια dwt. Πάνω από το ένα τρίτο των πετρελαιοφόρων και σχεδόν ένα στα έξι πλοία μεταφοράς LNG, που ναυπηγούνται αυτή τη στιγμή στον κόσμο, θα παραδοθούν σε Έλληνες πλοιοκτήτες. Επιπλέον, περισσότερο από το ένα τέταρτο (27,6%) της ελληνόκτητης χωρητικότητας (σε dwt) εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Παγκόσμιου προτύπου του Δείκτη Ενεργειακής Απόδοσης κατά τη Σχεδίαση του πλοίου (EEDI), τεχνικό μέτρο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών (IMO), το οποίο διασφαλίζει βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση για τα πλοία. 
 
Παράλληλα, οι Έλληνες πλοιοκτήτες επενδύουν σταθερά σε μεγαλύτερα πλοία που έχουν επίσης μεγαλύτερη αποδοτικότητα και περιβαλλοντικά οφέλη λόγω των οικονομιών κλίμακας. Από το 2014, η αύξηση της μεταφορικής ικανότητας (σε dwt) του ελληνόκτητου στόλου είναι πολύ μεγαλύτερη από την αύξηση του αριθμού των πλοίων.
 
Σχεδόν διπλάσια η μέση χωρητικότητα των ελληνόκτητων πλοίων 
 
Το 2014 η μέση χωρητικότητα των ελληνόκτητων πλοίων ήταν 71.308 dwt, ενώ σήμερα υπολογίζεται σε 86.247 dwt, αριθμός σχεδόν διπλάσιος από τον αντίστοιχο του παγκόσμιου στόλου (45.020 dwt). 
 
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η ναυτιλία είναι το πιο αποτελεσματικό μέσο εμπορευματικών μεταφορών. Αυτό αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι τα τελευταία 50 χρόνια, αν και το παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο έχει τετραπλασιαστεί σε όγκο, ωστόσο οι εκπομπές CO2 από τη ναυτιλία έχουν μόλις διπλασιαστεί. 
 
Καταλαμβάνοντας την 8η θέση σε όρους χωρητικότητας (dwt), η Ελλάδα είναι ένα από τα σημαντικότερα νηολόγια στον κόσμο και ένα από τα κορυφαία μεταξύ παραδοσιακών ναυτιλιακών χωρών. Με 647 πλοία (άνω των 1.000 gt), νηολογημένα στην ελληνική σημαία, χωρητικότητας 61,8 εκατομμυρίων dwt, το ελληνικό νηολόγιο κατέχει τη 2η θέση στην ΕΕ. 
 
Πρόεδρος ΕΕΕ: Δηλώνουμε παρόντες, ισχυροί και έτοιμοι 
 
Προλογίζοντας την ετήσια έκθεση 2021-2022 της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, η πρόεδρος της Ενώσεως Ελλήνων Εφοπλιστών, Μελίνα Τραυλού, ανέφερε:  
«Ηθελα καταρχάς να ευχαριστήσω τον διατελέσαντα επί 13 έτη Πρόεδρό μας, Θεόδωρο Βενιάμη για την κομβική του συμβολή στο πολυσχιδές έργο της Ένωσης, καθώς και για την πολυετή, συνεπή, πολυδιάστατη προσφορά του στην ελληνική ναυτιλία. 
 
Στο ρευστό παγκόσμιο περιβάλλον, η ναυτιλία λειτούργησε και λειτουργεί ως φάρος σταθερότητας, ανταποκρινόμενη στις πρωτόγνωρες συνθήκες που αντιμετωπίζουμε τα τελευταία χρόνια με τη διεθνή υγειονομική κρίση, αλλά και τους τελευταίους μήνες με την γεωπολιτική κρίση στην Ευρώπη. Για άλλη μια φορά, ο κλάδος της ναυτιλίας, ανέδειξε τη στρατηγική και ουσιαστική του διάσταση και την καθοριστική του συμβολή στη λειτουργία του παγκόσμιου οικοσυστήματος. 
 
Έχοντας επίγνωση ότι το κοινωνικό σύνολο δεν έχει πλήρη εικόνα για τις αναντικατάστατες και πολύ-επίπεδες υπηρεσίες που προσφέρει ο κλάδος μας, σας καλώ, όλοι εμείς που ανήκουμε στη ναυτιλιακή οικογένεια, να λειτουργούμε ως αγγελιοφόροι του ζωτικού ρόλου της ναυτιλίας σε διεθνές επίπεδο. 
 
Η ελληνική ναυτιλία, κατέχοντας το 21% του παγκόσμιου στόλου και το 59% της κοινοτικής ναυτιλίας, έχει ευθύνη να αναλαμβάνει και να στηρίζει πρωτοβουλίες ενημέρωσης και διαφώτισης του ευρύτερου κοινού για τη στρατηγική σημασία του κλάδου, καθώς και για την ανάγκη προτεραιοποίησης αυτού, από τους πολιτικούς ιθύνοντες σε παγκόσμιο επίπεδο. 
 
Σε αυτό το πλαίσιο, εντάσσεται και το θέμα της περιβαλλοντικής συνείδησης και του πράσινου αποτυπώματος της ναυτιλίας στο μείζον ζήτημα της κλιματικής αλλαγής. Η ναυτιλία, ως κλάδος, έχει εγκαίρως υιοθετήσει κι εφαρμόζει μια πραγματικά περιβαλλοντική και αποδοτική λειτουργία, που βαίνει συνεχώς βελτιούμενη. Επιπλέον, συνεχίζει να βρίσκεται στο επίκεντρο ενός νομοθετικού καταιγισμού σε διεθνές αλλά και περιφερειακό επίπεδο για την υιοθέτηση δραστικών περιβαλλοντικών μέτρων με στόχο την πλήρη απεξάρτηση από τον άνθρακα. 
 
Γεγονός είναι ότι η ναυτιλία ελαχιστοποιεί δραστικά τους ρύπους, ενώ παράλληλα επενδύει συνεχώς σε νέες, σύγχρονες τεχνολογίες, περιβαλλοντικά εξελιγμένες και πιστοποιημένες, με την ελληνόκτητη ναυτιλία να πρωταγωνιστεί σε περιβαλλοντικά φιλικά νέα πλοία. 
 
Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η ναυτιλία χρειάζεται διεθνείς κανόνες λειτουργίας και σε καμία περίπτωση περιφερειακά μέτρα, τα οποία στρεβλώνουν το διεθνή, υγιή ανταγωνισμό της αγοράς. Επιπλέον, η ναυτιλία δεν μπορεί μόνη της να απεξαρτηθεί από τον άνθρακα. Χρειάζεται η συνδρομή των εμπλεκομένων μερών που έχουν την καθ’ ύλην αρμοδιότητα, όπως είναι οι κατασκευαστές μηχανών πλοίων και οι παραγωγοί και προμηθευτές καυσίμων. Μέτρα οριζόντιας εφαρμογής, όπως το επίκαιρο ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, δεν συνάδουν με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ναυτιλίας. Η ελληνική ναυτιλία, ως ηγέτης, αξιοποιώντας τη συσσωρευμένη τεχνογνωσία της, παραμένει πρωτοπόρος στις εξελίξεις πάντα με προτάσεις ρεαλιστικές και στόχους ουσιαστικούς, όπως η έρευνα και η ανάπτυξη εναλλακτικών ναυτιλιακών καυσίμων, φιλικών προς το περιβάλλον. 
 
Σε εθνικό επίπεδο, συνεργαζόμαστε με την Πολιτεία για τη διαφύλαξη της ανταγωνιστικότητας του ελληνόκτητου στόλου, που αποτελεί καθοριστική παράμετρο για την μεγιστοποίηση της πολυδιάστατης συνεισφοράς της ναυτιλίας στον τόπο μας. Η επιλογή της ελληνικής σημαίας, ο εκσυγχρονισμός του ελληνικού νηολογίου και η επιλογή της Ελλάδας ως έδρα των ναυτιλιακών εταιρειών αποτελούν κοινό στόχο Πολιτείας και εφοπλισμού. 
 
Επιπρόσθετα, προτεραιότητά μας παραμένει να επικοινωνήσουμε στη νέα γενιά τις προοπτικές της επιλογής του ναυτικού επαγγέλματος. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού, συνεργαζόμαστε με τους υπεύθυνους φορείς και την Πολιτεία, με στόχο την ολιστική αναμόρφωση του συστήματος ναυτικής εκπαίδευσης, προκειμένου να δημιουργηθούν οι σωστές σύγχρονες βάσεις, ώστε οι νέοι μας, γυναίκες και άντρες, να εκπαιδευτούν, να ενταχθούν, καθώς και να δημιουργήσουν και να προοδεύσουν στον κλάδο μας, αναβιώνοντας τη ναυτοσύνη του λαού μας. 
 
Τέλος, η κοινωνική αλληλεγγύη του ελληνικού εφοπλισμού είναι διαχρονικά καταγεγραμμένη σε ατομικό, καθώς και σε συλλογικό επίπεδο. Εδώ και δεκαετίες τόσο εθνικά, όσο και παγκόσμια, ιδρύματα, οργανισμοί, προγράμματα χρηματοδοτούνται και λειτουργούν με την καθοριστική συμβολή Ελλήνων πλοιοκτητών. Η ευεργεσία ανέκαθεν αποτελούσε έμπνευση και οδηγό για όλους εμάς. Στην ΕΕΕ θεωρούμε αποστολή μας την προσφορά στην κοινωνία. 
 
Η ΕΕΕ και η ΣΥΝ-ΕΝΩΣΙΣ, σε διάστημα 10 ετών, έχουν προσφέρει πάνω από 80.000.000 ευρώ για την υλοποίηση δράσεων στους τομείς της υγείας, της παιδείας, της πρόνοιας και στήριξης των ευπαθών κοινωνικών ομάδων, καθώς και για την αντιμετώπιση κρίσεων. Προσωπικός μου στόχος είναι η ΣΥΝ-ΕΝΩΣΙΣ να ΕΝΩΝΕΙ όλους μας, όλα τα μέλη της ναυτιλιακής κοινότητας, σε ένα όραμα κοινό για έναν κόσμο καλύτερο, έναν κόσμο πιο ανθρώπινο. 
 
Διανύουμε εμφανώς μια περίοδο όπου οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και ανατρεπτικές. Στο απαιτητικό αυτό περιβάλλον, ως ελληνόκτητη ναυτιλία δηλώνουμε παρόντες, ισχυροί και έτοιμοι να ανταποκριθούμε στις εθνικές, αλλά και διεθνείς προκλήσεις με σύνεση, ρεαλισμό, όραμα και γνώση ως ηγέτιδα δύναμη της παγκόσμιας ναυτιλίας». 
 
Πηγή: ΟΤ

14 Μαΐου 2022

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΗΣ ΚΡΙΣΤΥ Ε. ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ ΣΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

Λάβαμε από την καλή μας φίλη Κρίστυ Ιωαννίδου, συγγραφέα-ερευνήτρια και διαχειρίστρια του ιστολογίου Περι Αλός,  την παρακάτω ενημέρωση και σας την παραθέτουμε:
 
 
Καλησπέρα σας φίλες και φίλοι, 
θα χαρώ να σας δω στην επίσημη παρουσίαση του βιβλίου μου
Η ζωή στα ελληνικά υποβρύχια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 16 Μαΐου 2022, στις 7.30 το απόγευμα
στο Πολεμικό Μουσείο (Βασιλίσσης Σοφίας και Ριζάρη 2 - είσοδος από Ριζάρη)
Επισυνάπτω πρόσκληση
Είσοδος ελεύθερη

25 Απριλίου 2022

Ουκρανοί και Ρώσοι ναυτικοί: Λιγοστεύουν και προκαλούν χάος στις παγκόσμιες μεταφορές

Γράφει ο Δημήτρης Σταυρόπουλος
 
Τόσον η Ουκρανία όσο και η Ρωσία, είναι δυο χώρες με παλιά και μεγάλη ναυτική παράδοση και δύναμη.
 
Σήμερα οι ναυτικοί των δυο εμπόλεμων κρατών, αντιπροσωπεύουν το 14,5% των παγκόσμιων πληρωμάτων στα πλοία!  
 
Η Έκθεση Εργατικού Δυναμικού Seafarers, που κυκλοφόρησε το 2021 από την BIMCO και την ICS, αναφέρει ότι 1,89 εκατομμύρια ναυτικοί λειτουργούν επί του παρόντος σε περισσότερα από 74.000 πλοία στον παγκόσμιο εμπορικό στόλο.  
 
Από αυτό το συνολικό εργατικό δυναμικό, 198.123 (10,5%) των ναυτικών είναι Ρώσοι, εκ των οποίων οι 71.652 είναι αξιωματικοί και οι 126.471 είναι πληρώματα.  
 
Η Ουκρανία έχει 76.442 (4%) ναυτικούς, εκ των οποίων οι 47.058 είναι αξιωματικοί και οι 29.383 είναι πληρώματα.  
 
Η ναυτιλία διακινεί σχεδόν του 90% του παγκόσμιου εμπορίου.   
 
Οι ναυτικοί ήταν στην πρώτη γραμμή της αντιμετώπισης της πανδημίας, διασφαλίζοντας ότι οι βασικές προμήθειες τροφίμων, καυσίμων και φαρμάκων συνεχίζουν να φτάνουν στους προορισμούς τους.  
 
Το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο (ICS), που αντιπροσωπεύει το 80% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου, έχει προειδοποιήσει για διακοπή της εφοδιαστικής αλυσίδας σε περίπτωση που παρεμποδιστεί η ελεύθερη κυκλοφορία των Ουκρανών και Ρώσων ναυτικών.  
 
Μέσω της ναυτιλίας διακινείται σχεδόν το 90% του παγκόσμιου εμπορίου.   
 
Οι ναυτικοί βρέθηκαν και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή κατά την διάρκεια της πανδημίας, διασφαλίζοντας ότι οι βασικές προμήθειες τροφίμων, καυσίμων και φαρμάκων συνεχίζουν να φτάνουν στους προορισμούς τους.  
 
Για να διατηρηθούν οι μεταφορές των αγαθών, οι ναυτικοί πρέπει να μπορούν να μπαρκάρουν και να ξεμπαρκάρουν ελεύθερα σε όλο τον κόσμο.  
Με τις ακυρώσεις και τις απαγορεύσεις στις πτήσεις, αυτό θα γίνεται όλο και πιο δύσκολο.  
 
Η ικανότητα πληρωμής των ναυτικών πρέπει επίσης να διατηρηθεί μέσω των διεθνών τραπεζικών συστημάτων.  
 
Το ICS έχει ήδη προειδοποιήσει για έλλειψη στο ανθρώπινο δυναμικό των ναυτικών για να επανδρώσουν τα εμπορικά πλοία, και εάν δεν ληφθούν μέτρα για την αύξηση αυτού του αριθμού, θα αυξηθεί ο κίνδυνος για τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.  
 
50.000 ΕΓΚΛΩΒΙΣΜΕΝΟΙ  
 
Μετά την έναρξη των εχθροπραξιών, χιλιάδες Ουκρανοί και Ρώσοι ναυτικοί έχουν εγκλωβιστεί σε λιμάνια σε όλο τον κόσμο ή πάνω σε πλοία καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται αμείωτος.  
 
Υπολογίζεται ότι ο συνολικός αριθμός τους ανέρχεται στις 50.000 οι οποίοι δεν μπορούν να ξεμπαρκάρουν ούτε οι ναυτιλιακές εταιρείες να τους αντικαταστήσουν εύκολα.  
 
Οι πλοιοκτήτες προσπαθούν να βρουν πληρώματα αντικατάστασης ώστε να συνεχιστεί η ήδη επιβαρυμένη λειτουργία της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας.  
 
Δεν υπάρχουν πτήσεις να επιστρέψουν σπίτι τους, και οι περισσότεροι δεν μπορούν να πληρωθούν, καθώς οι τραπεζικοί τους λογαριασμοί έχουν μπλοκαριστεί λόγω των κυρώσεων.  
 
«Είναι μία ακόμη πρόκληση για τα πληρώματα και άλλο ένα χτύπημα στις αλυσίδες εφοδιασμού τη στιγμή που βγαίνουμε από την πανδημία Covid», δήλωσε στη The Wall Street Journal ο Γιώργος Ξηραδάκης διευθύνων σύμβουλος της ναυτιλιακής συμβούλου XRTC Business Consultants:  
«Δημιουργείται ένα μεγάλο κενό γιατί ένα μεγάλο μέρος των Ρώσων και Ουκρανών ναυτικών είναι ανώτεροι αξιωματικοί όπως καπετάνιοι, στελέχη και μηχανικοί.  
Συχνά εργάζονται στα ίδια πλοία και δεν μπορείτε να βρείτε ανθρώπους αυτής της βαθμίδας για να αντικατασταθούν εύκολα».  
 
Όμως, το σημαντικότερο θέμα είναι η ομαλή διαχείριση των πλοίων, ιδιαίτερα στα πλοία που είναι ναυτολογημένοι Ρώσοι και Ουκρανοί ναυτικοί σε διάφορες ειδικότητες. Αλλά ακόμη σε πλοία που είναι μόνο Ουκρανοί, υπάρχουν περιπτώσεις που οι οικογένειες των Ουκρανών ναυτικών είναι εγκλωβισμένοι σε περιοχές που γίνονται εχθροπραξίες.  
 
Η όλη κατάσταση επηρεάζει την ψυχολογία των ναυτικών.  
Σε μεγάλο αριθμό πλοίων βρίσκονται και Ρώσοι και Ουκρανοί μέσα στα πλοία, γεγονός που η συνύπαρξη τους είναι δύσκολη, αλλά δυσκολότερη είναι η ομαλή πλοήγηση των πλοίων.  
 
ΡΩΣΟΙ ΟΥΚΡΑΝΟΙ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΛΟΙΑ
 
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή που έγινε στα πλοία με ελληνική σημαία, υπηρετούσαν 47 Ρώσοι ναυτικοί και 514 Ουκρανοί, όμως στα ελληνόκτητα πλοία εκτιμάται ότι εργάζονται πάνω από 4.000 μέχρι 5.000 ναυτικοί από την Ρωσία και την Ουκρανία.  
 
Συνολικά στην παγκόσμια ναυτιλία είναι ναυτολογημένοι 198.123 Ρώσοι ναυτικοί και 76.442 Ουκρανοί ναυτικοί.  
Για να διατηρηθεί αυτό το εμπόριο ελεύθερο, οι ναυτικοί πρέπει να μπορούν να επιβιβάζονται και να αποβιβάζονται ελεύθερα από πλοία (αλλαγές πληρώματος) οπουδήποτε στον κόσμο.  
Με τις πτήσεις που ακυρώνονται στην εμπόλεμη περιοχή, αυτό θα γίνεται όλο και πιο δύσκολο.  
 
Η ικανότητα πληρωμής των ναυτικών πρέπει επίσης να διατηρηθεί μέσω των διεθνών τραπεζικών συστημάτων.  
Η ICS έχει προειδοποιήσει προηγουμένως για έλλειψη ναυτικών για τον εξοπλισμό εμπορικών πλοίων, εάν δεν ληφθούν μέτρα για την αύξηση του αριθμού, αυξάνοντας τους κινδύνους για τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.  
 
Αυτό επιδεινώθηκε από τους δρακόντειους ταξιδιωτικούς περιορισμούς, που προκλήθηκαν από την πανδημία, που οδήγησε τους ναυτικούς να μην μπορούν να αλλάξουν πλήρωμα και είχε ως αποτέλεσμα 100.000 ναυτικοί να παραμείνουν στη θάλασσα.  
 
ΦΟΒΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ
 
Ο στόλος της Ε.Ε. βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους Ουκρανούς και Ρώσους ναυτικούς.  
Οι Ευρωπαίοι πλοιοκτήτες καλούν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της Ε.Ε. να εξετάσουν τον σημαντικό αντίκτυπο αυτής της κρίσης στις αλλαγές των πληρωμάτων, που έχουν ήδη καταπονηθεί σοβαρά από τον Covid-19.  
 
Λόγω της τρέχουσας κρίσης, μπορεί να προκύψουν σοβαρές ελλείψεις πληρώματος και ειδικότερα ελλείψεις αξιωματικών στα πλοία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτι που θα έχει άμεσο αντίκτυπο στην ομαλή διακίνηση αγαθών και ελλείψεις στην αγορά.  
 
Η δανέζικη Maersk είναι μια από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες στον κόσμο.  
Είναι κορυφαία σε τονάζ διακομιδής εμπορευμάτων και μέσα στις πρώτες ως φορέας εκμετάλλευσης λιμένων και τερματικών σταθμών στον κόσμο.  
 
Η Maersk προειδοποιεί ότι έχουμε μπει σε μία παγκόσμια κρίση στη ναυτιλία η οποία επηρεάζει τους χρόνους και τα αποτελέσματα της εφοδιαστικής αλυσίδας, με τελικό αποτέλεσμα τις άδειες αποθήκες και τα άδεια ράφια.  
 
Σε δηλώσεις του στους Financial Times, o διευθύνων σύμβουλος των τερματικών APM που ανήκουν στην Maersk, Μόρτεν Ένγκελστοφτ, περιέγραψε το πρόβλημα ως φαύλο κύκλο που έχει κεντρικό στοιχείο την αύξηση της ζήτησης.  
 
Η αύξηση της ζήτησης βάζει επιπλέον βάρος στους ομίλους εμπορευματοκιβωτίων, τους προμηθευτές και τις εταιρείες logistics καθώς αγωνίζονται να παραδώσουν αγαθά.  
 
Πληροφορίες
Nautilia.gr